Батериите во современите електрични автомобили се поиздржливи од кога било, но тоа не значи дека се целосно отпорни на оштетување и стареење. Често се поставува прашањето колку долго може да трае овој клучен дел од автомобилот и што можат да направат возачите за да му го продолжат работниот век.
Според најновите податоци на „Џиотаб“ (Geotab), компанија што следи и управува со возни паркови, просечната батерија и по осум години интензивна употреба задржува речиси 82 отсто од својот првичен капацитет.
Сепак, тоа не значи дека нема причина за внимание. Одредени навики и услови на користење директно влијаат врз брзината со која батеријата го губи капацитетот.
Како брзите полначи влијаат врз батеријата?
Во анализата на „Џиотаб“ биле опфатени повеќе од 22.000 електрични возила од 21 различен модел, врз основа на податоци собрани до април 2026 година. Резултатите покажале дека просечната годишна стапка на деградација на батериите изнесува околу 2,3 отсто.
Иако оваа бројка на прв поглед изгледа мала, со текот на времето може значително да го намали досегот на автомобилот, да влијае врз неговите перформанси и да ја намали неговата вредност при препродажба. Еден од факторите поврзани со побрзото губење капацитет е честото користење брзи полначи со еднонасочна струја (ДЦ).
Тие се особено практични при подолги патувања, кога возачите сакаат да ја наполнат батеријата до 80 отсто за околу 20 минути до еден час, зависно од возилото и полначот. Но, анализата покажала разлики во деградацијата во зависност од тоа колку често се користат.
Кај автомобилите кај кои брзото полнење сочинувало 12 отсто или повеќе од сите сесии на полнење, годишната деградација изнесувала околу 2,5 отсто. Кај возилата што поретко користеле брзи полначи, стапката била околу 1,5 отсто годишно.
Важна е и моќноста на полнењето. Автомобилите што често се полнеле со моќност поголема од 100 киловати бележеле деградација од околу три отсто годишно.
Други истражувања укажуваат дека и редовното полнење до 100 отсто или целосното празнење на батеријата може негативно да влијае врз нејзината долговечност.
Затоа, за секојдневна употреба често се препорачува батеријата да се одржува меѓу 20 и 80 отсто наполнетост, освен кога целосниот досег е неопходен пред подолго патување. Сепак, препорачаниот опсег може да се разликува зависно од моделот и типот на батеријата, па најдобро е да се следат упатствата на производителот.
Зошто високите температури се проблем?
Покрај начинот на полнење, важна улога во стареењето на батеријата има и климата во која најчесто се користи автомобилот.
Високите температури ги забрзуваат хемиските процеси во батериските ќелии, што може да предизвика дополнително оптоварување и побрзо губење на капацитетот.
Современите електрични автомобили имаат напредни системи за термичко управување, кои ја ладат или загреваат батеријата кога е потребно. Но, овие системи не можат целосно да ги отстранат ефектите од долготрајното изложување на високи температури. Според анализата на „Џиотаб“, возилата што се користат во потопли климатски услови покажале нешто побрзо губење на капацитетот во споредба со автомобилите во региони со умерена клима.
Затоа, во летните месеци е разумно автомобилот да се паркира во сенка или на покриено место, особено кога подолго време стои надвор и е приклучен на полнач.
Добрата вест е дека технолошкиот напредок во системите за ладење и управување со батериите ги прави поновите електрични автомобили поотпорни на температурни оптоварувања отколку многу модели произведени пред пет или десет години.
Што можат да направат возачите?
Иако деградацијата на батеријата е природен процес, одредени навики можат да помогнат таа да се забави: Не користете брзо полнење како единствена опција. Кога имате време, користете побавно полнење, особено за секојдневните потреби.
Избегнувајте постојано полнење до 100 отсто. За секојдневно возење следете го препорачаниот опсег за вашиот модел, а целосното полнење оставете го за ситуации кога ви е потребен максималниот досег. Не ја оставајте батеријата долго време целосно испразнета. Следете ги препораките на производителот за минималното ниво на наполнетост. Заштитете го автомобилот од силна топлина. Кога е можно, паркирајте во сенка или во гаража во најтоплиот дел од денот.
Батериите на електричните автомобили се покажуваат како издржливи, но нивниот век зависи и од начинот на користење. Со соодветни навики за полнење и избегнување непотребно изложување на високи температури, возачите можат да придонесат за подолго задржување на капацитетот и досегот на своето возило.
