Глобалната здравствена јавност се соочува со сериозен аларм откако Меѓународниот комитет за спасување, IRC, предупреди дека актуелната епидемија на ебола во источниот дел на Демократска Република Конго може да стане најсмртоносната досега ако не следи итна меѓународна реакција. Според организацијата, вирусот се шири побрзо од капацитетот на службите да го контролираат, а веќе се пријавени над 900 сомнителни случаи и најмалку 223 смртни случаи во ДР Конго и Уганда.

IRC предупредува дека најголемиот ризик не е само самиот вирус, туку комбинацијата од конфликт, раселување, слаб здравствен систем и намалена меѓународна помош. Особено загрижува фактот што случаи се регистрирани и во големи транспортни центри како Гома и Кампала, што го зголемува ризикот од понатамошно ширење во регионот.

Зошто овој бран на ебола предизвикува голем страв?

Еболата со децении важи за еден од најопасните вируси познати на науката, со висока стапка на смртност кај одредени соеви. Најновото предупредување од IRC се заснова на три клучни ризици: епидемијата се шири побрзо од одговорот, конфликтите и раселувањето го зголемуваат ризикот од регионално прелевање, а намалената меѓународна помош ги остави здравствените системи во источен Конго послаби отколку за време на епидемијата од 2018 до 2020 година.

Дополнителен проблем е што станува збор за сој на ебола за кој нема исто ниво на достапни вакцини и терапии како за некои претходни епидемии. Според извештаите, епидемијата се шири во области погодени од вооружени групи, недоверба кон здравствените тимови и слаба инфраструктура, што го прави следењето на контактите и изолацијата на пациентите исклучително тешки.

Криза со ресурси во сенка на војни и политички конфликти

Хуманитарците предупредуваат дека оваа епидемија доаѓа во момент кога глобалното внимание и ресурсите се насочени кон други кризи, војни и геополитички тензии. Токму затоа, велат од IRC, потребни се итно финансирање, подобра координација и засилување на здравствените тимови на терен.

Недостигот на медицински персонал, ограничениот пристап до погодените области и недовербата кај локалното население можат да ја направат контролата на вирусот уште потешка. Светската здравствена организација, според извештаите, предупредува дека епидемијата се движи побрзо од моменталниот одговор, а ширењето во Уганда дополнително го зголемува регионалниот ризик.

Поуката од минатото е јасна: доцнењето чини животи

Најсмртоносната епидемија на ебола досега беше онаа во Западна Африка од 2014 до 2016 година, кога починаа повеќе од 11.000 луѓе. IRC сега предупредува дека без брза акција, сегашната епидемија може да стане уште потешка, особено ако вирусот продолжи да се шири во урбани центри и прекугранични подрачја.

Потребни се итни средства за здравствените тимови, следење на контактите, безбедна изолација, работа со заедниците и заштита на медицинските работници. Кај ебола, времето не е административен детал, туку граница меѓу локална епидемија и регионална катастрофа.

Предупредувањето на IRC затоа не е само здравствен аларм, туку и политички тест за меѓународната заедница. Ако светот реагира доцна, вирусот повторно ќе покаже колку брзо локална здравствена криза може да стане глобален проблем.