Додека светското внимание е насочено кон воената ескалација меѓу Иран и САД, иранските власти сè посилно го зголемуваат притисокот врз сопственото население, предупредуваат активисти за човекови права.
Директорот на Организацијата за човекови права во Иран, Махмуд Амири-Могадам, за Дојче Веле изјави дека состојбата е „исклучително загрижувачка“, особено поради речиси секојдневните егзекуции на политички затвореници, демонстранти и лица обвинети за шпионажа.
Од почетокот на конфликтот кон крајот на февруари, меѓународниот фокус најчесто е насочен кон блокадата на Ормускиот теснец и последиците врз глобалното снабдување со нафта. Во меѓувреме, случувањата во самиот Иран остануваат во сенка.
Според податоците на Организацијата за човекови права во Иран, минатата година биле извршени најмалку 1.639 смртни казни, што е најголем број во последните 35 години. Активистите предупредуваат дека атмосферата на страв дополнително се влошила по почетокот на војната.
Високиот комесар на United Nations Обединетите нации за човекови права, Volker Türk Волкер Тирк, соопшти дека од почетокот на конфликтот биле уапсени околу 4.000 ирански граѓани под изговор на „безбедносни причини“, а најмалку 21 лице било егзекутирано.
Познатиот студентски активист Зија Набави предупреди дека постојаните егзекуции создаваат огромен страв меѓу политичките затвореници. Тој е еден од ретките активисти кои сè уште повремено успеваат да се огласуваат на социјалните мрежи, иако интернетот во Иран е строго ограничен уште од крајот на февруари.
Адвокатот за човекови права Саид Доган изјави дека судските процеси против политичките затвореници се забрзани и сè понетранспарентни, што овозможува побрзо изрекување и спроведување на смртните казни.
Тој посочи и на случајот на иранската нобеловкаНаргес Мохамади, која има сериозни срцеви проблеми и се наоѓа во критична состојба. Иако според законите на Исламската Република тешко болните затвореници би требало да имаат право на условно ослободување, тоа често не се почитува.
Активистите предупредуваат дека Иран повторно го следи моделот од 1980-тите години, кога кон крајот на Иранско-ирачката војна биле егзекутирани илјадници политички затвореници.
„Меѓународната заедница мора многу повеќе да се фокусира на човековите права во Иран и тоа да стане тема во политичките преговори“, порача Амири-Могадам, додавајќи дека запирањето на егзекуциите и ослободувањето на политичките затвореници мора да бидат клучни услови во секој иден договор.
