Храната повторно поскапе во август, додека транспортот поевтини. Но, оваа статистичка слика сè уште не го опфаќа новиот ценовен удар врз возачите, поскапувањето на бензините и дизелот што стапува во сила денес, 8 септември.
Инфлацијата во август изнесувала 0,4 отсто во однос на јули и 2,6 отсто на годишно ниво, објави Државниот завод за статистика. Во јули месечната инфлација изнесуваше 0,1 отсто, а годишната 2,3 отсто, што покажува забрзување на растот на трошоците.
Најголем месечен раст во август е забележан кај рекреацијата, спортот и културата, каде што цените пораснале за 3,1 отсто. Рестораните и услугите за сместување поскапеле за 2,5 отсто, личната нега за 0,6 отсто, храната и безалкохолните пијалаци за 0,5 отсто, а домувањето и енергијата за 0,2 отсто.
Храната повторно оди нагоре
Кај храната е забележан јасен пресврт. Во јули таа поевтини за 1,1 отсто во однос на јуни, но во август повторно поскапе за 0,5 отсто. Спротивно движење има кај транспортот. По јулскиот раст од 4,4 отсто, во август трошоците во оваа група се намалиле за 0,8 отсто. Што значат овие проценти за семејниот буџет?
Редакциски модел со 18 секојдневни производи и услуги, распоредени во официјалните групи на ДЗС – храна, сметки за домот, средства за домаќинство, лична хигиена, облека, транспорт, рекреација и угостителски услуги – покажува дека примерна месечна кошница од 32.000 денари би поскапела за околу 147 денари.
Кај двочлено домаќинство со моделирани трошоци од 56.000 денари, зголемувањето би изнесувало околу 287 денари, додека кај четиричлено семејство со кошница од 85.000 денари, околу 406 денари. Овие пресметки се редакциски модели засновани врз групните индекси на ДЗС и не претставуваат официјална синдикална или државна потрошувачка кошница.
Горивата поскапеа по објавувањето на августовската инфлација
Одделно од августовската инфлација, Регулаторната комисија за енергетика ги зголеми максималните цени на бензините за три денари, а на дизелот за шест денари по литар. ЕУРОСУПЕР БС-95 сега чини 97 денари, ЕУРОСУПЕР БС-98 е 99 денари, а ЕУРОДИЗЕЛ достигнува 101 денар за литар. За домаќинство што купува 50 литри гориво, тоа значи дополнителен трошок од 150 денари за бензин или 300 денари за дизел во однос на претходните максимални цени.
Тоа е директна пресметка според новиот ценовник и не претставува процена за тоа колку горивата ќе влијаат врз вкупната инфлација. Нивниот директен ефект, како и евентуалниот индиректен ефект врз цените на транспортот, храната и другите производи и услуги, првпат ќе може да се измери во септемвриските податоци за инфлацијата.
Оттука, августовската статистика дава слика за состојбата пред новото поскапување на горивата, но не и за неговиот ефект врз трошоците на домаќинствата. Тоа ќе биде видливо во следниот месец, кога ќе се види дали поскапувањето на горивата ќе остане ограничено на директниот трошок за возачите или ќе почне да се прелева и во цените на стоките и услугите.
