Најновото петто годишно издание на Глобалниот индекс на пасоши (GPI) за 2026 година уште еднаш ја потврди целосната доминација на европските пасоши на светската сцена. Според извештајот објавен од организацијата „Global Citizen Solutions“, дури девет од десетте најмоќни пасоши во светот му припаѓаат на европскиот континент, додека Сингапур е единствената неевропска земја која успеа да се избори за место во елитното друштво, позиционирајќи се на десеттото место. Она што го прави овој индекс поинаков и посуштински од познатиот „Хенли индекс“ е методологијата на рангирање. Додека другите листи се фокусираат исклучиво на бројот на дестинации до кои може да се патува без виза, овој Глобален индекс анализира три клучни столбови: глобалната мобилност, инвестициската атрактивност (даночен систем, економска конкурентност и иновации) и вкупниот квалитет на животот (здравство, безбедност, клима и социјална инфраструктура).
На самиот врв на ранг-листата за 2026 година се најде Шведска, која ја задржа првата позиција благодарение на совршениот баланс меѓу економската стабилност и високиот животен стандард, каде е оценета како втора во светот. Веднаш зад неа, на втората позиција е Швајцарија, која иако заостанува во поглед на чистиот квалитет на живот, избива напред како втора најпривлечна земја за инвестиции и бизнис. Третото место и припадна на Финска, која е прогласена за апсолутен светски лидер во категоријата квалитет на живот. Четврта е Германија, а веднаш зад неа, на поделеното петто место, се најдоа Холандија и Данска. Извршната директорка на компанијата, Патрисија Касабури, појасни дека предноста на Европа не лежи во само еден сегмент, туку во единствената способност на овој регион да понуди речиси максимална слобода на движење во комбинација со највисокиот животен стандард на планетата – нешто што ниту една влада не може да го создаде преку ноќ само со даночни олеснувања или меѓународни договори.
Извештајот за 2026 година посветува посебно внимание на ефектите од Брегзит врз британскиот пасош, кој моментално се наоѓа на осмото место на глобалната листа. Иако Велика Британија сè уште има висок резултат во поглед на квалитетот на животот, нејзиниот ранг во категоријата чиста мобилност падна околу 30-то место, што јасно го покажува претрпениот губиток. Индексот мери визен режим каде британскиот документ е сè уште силен, но бројките не можат целосно да го компензираат она што беше реално изгубено со излезот од Унијата – автоматското право на британските граѓани да живеат, работат и слободно да се населуваат низ 27-те земји членки на ЕУ.
Од друга страна, Соединетите Американски Држави го забележаа најдраматичниот петгодишен пад меѓу сите земји од Г7 групата. САД, кои во 2021 година беа на првото место со историски највисок резултат, паднаа на 14-то место во 2025 година, пред да закрепнат на 12-та позиција годинава. Овој сериозен пад главно се должи на воведувањето на реципрочни визни бариери од страна на неколку економски партнери, како што е Бразил, кој во април минатата година повторно им воведе визни барања за американските државјани, докажувајќи дека дури и најсилните пасоши не се имуни на геополитичките промени.
Најновиот извештај покажува дека Шведска е на самиот врв како сопственик на најмоќниот пасош во светот за оваа година, а веднаш зад неа, на втората и третата позиција, се наоѓаат Швајцарија и Финска. Четвртото место и припадна на Германија, додека Холандија и Данска рамноправно го делат високото петто место. Во елитното друштво на најмоќните десет се најдоа уште и Ирска на седмата позиција, Велика Британија на осмото и Норвешка на деветтото место. Единствената земја надвор од европскиот континент што успеа да избори место меѓу најдобрите е Сингапур, кој ја заокружува оваа престижна Топ 10 листа.
