Фондот за здравствено осигурување (ФЗО) во октомври исплатил повеќе од 467 милиони денари за породилни надоместоци, што е највисок месечен износ во последните четири месеци. Но, зад големата сума остануваат неколку важни прашања: колку мајки навистина ги добиле парите, колку долго чекале и дали конечно се намалува бројот на заостанати исплати?

Во соопштението објавено во понеделникот, Фондот го истакнува зголемениот обем на исплатени средства, но не објавува колку кориснички ги добиле надоместоците, ниту колкаво е просечното време на чекање.

Според официјалните податоци, во октомври биле исплатени вкупно 621.383.663 денари за надоместоци по основ на породилно отсуство и привремена спреченост за работа. Од оваа сума, 467.074.428 денари биле наменети за породилни надоместоци, додека 154.309.235 денари биле исплатени за други видови боледување.

Тоа значи дека повеќе од 75 проценти од вкупните октомвриски исплати за овие две категории биле наменети за породилно отсуство.

Поголеми исплати, но дали и помалку мајки што чекаат?

Од ФЗО информираат дека октомвриската исплата за породилно е зголемена за повеќе од 25 проценти во споредба со септември. Во август биле исплатени 414 милиони денари, додека до 28 јули исплатената сума достигнала 420,3 милиони денари.

За периодот од јули до октомври, Фондот пријавува вкупно исплатени над 2,35 милијарди денари за породилни отсуства и боледувања. Од нив, повеќе од 1,66 милијарди денари се однесуваат на породилни надоместоци. Сепак, поголемиот износ на исплатени средства не мора да значи дека повеќе мајки ги добиле парите навреме. Зголемувањето може да биде резултат на повеќе фактори: поголем број обработени барања, висината на надоместоците или исплатата на обврски што претходно доцнеле.

Од објавените податоци не може да се утврди кој од овие фактори имал најголемо влијание врз октомвриската исплата.

Летните реакции и ветувањето за поредовни исплати

Прашањето за доцнењето на породилните надоместоци беше особено актуелно и во текот на летото, кога дел од родилките јавно реагираа дека со недели чекаат на пари што им се неопходни за секојдневните семејни трошоци. Во август, ФЗО тврдеше дека кај најголемиот дел од корисниците исплатите биле реализирани, додека одредени предмети останале во постапка поради нецелосна документација или потреба од дополнителни проверки.

На 14 септември, директорот Златко Перински најави воспоставување динамика според која надоместоците за претходниот месец би се исплаќале во текот на следниот, под услов документацијата да биде целосна и да се исполнети законските услови.

И во најновото соопштение Фондот повторно нагласува дека навремената исплата треба да стане редовна практика. Но, не наведува колкав дел од октомвриските исплати се однесува на тековните надоместоци, а колкав на обврски од претходните месеци.

Што треба да направат мајките за да добијат породилен надоместок?

За родителите што чекаат исплата, важна е и административната постапка. Според ФЗО, за да започне исплатата на породилниот надоместок, треба да бидат исполнети законските услови, меѓу кои и уплатата на придонесите за првиот месец.

Потоа следуваат административна обработка, проверка и одобрување на предметот од надлежните служби. Граѓаните што имаат проблем со исплатата можат да проверат дали документацијата им е комплетна и во која фаза се наоѓа нивниот предмет преку надлежната подрачна служба на ФЗО. За информации за правата од здравственото осигурување, Фондот ги објавил и телефонските броеви 02 3289 000 и 02 3289 083.

На мајките не им се потребни само ветувања, туку и јасни податоци

Октомвриските 467 милиони денари покажуваат дека Фондот реализирал значителен обем на исплати. Но, самата сума не е доволна за да се утврди дали проблемот со доцнењето е надминат. За да може јавноста да оцени дали навистина има подобрување, ФЗО треба редовно да ги објавува бројот на корисници што добиле надоместок, просечното време од одобрувањето до исплатата и бројот на предмети што сè уште чекаат.

Токму овие податоци би покажале дали поголемите исплати значат и поголема финансиска сигурност за семејствата. Зашто, за мајките што чекаат породилен надоместок, не е доволно да се знае колку милиони исплатил Фондот. Важно е и кога парите ќе легнат на нивните сметки.