Странските инвестиции и понатаму се сметаат за еден од најважните двигатели на економскиот раст, отворањето работни места и технолошките иновации. Затоа европските држави водат сè пожестока битка за привлекување меѓународни компании и капитал.

Според најновото истражување „EY Europe Attractiveness Survey“, во Европа во текот на 2025 година биле најавени 5.026 нови инвестициони проекти, што е за седум проценти помалку во споредба со претходната година и најниско ниво во последните 11 години.

Франција повторно на врвот

И покрај значителниот пад на инвестициите, Франција успеа да ја задржи позицијата на најатрактивна европска дестинација за странски инвеститори. Во 2025 година во земјата биле регистрирани 852 нови инвестициони проекти, што претставува пад од 17 проценти на годишно ниво, но сепак доволно за првото место во Европа.

Француската влада веќе неколку години активно ја промовира земјата преку иницијативата „Choose France“ („Изберете ја Франција“), а претседателот Емануел Макрон неодамна соопшти дека странски компании најавиле инвестиции вредни дури 93 милијарди евра.

Велика Британија и Германија зад лидерот

На второто место се најде Обединето Кралство со 730 инвестициони проекти, што е намалување од 14 проценти во однос на 2024 година. Трета е Германија со 548 проекти и пад од 10 проценти, што претставува најслабо остварување на земјата од 2009 година наваму.

Особено загрижувачки е фактот што бројот на инвестициони проекти во Германија е намален за дури 44 проценти во споредба со 2019 година.

Шпанија, Турција и Полска меѓу најголемите добитници

Додека водечките економии бележат пад, неколку земји покажаа значителен напредок. Најголем раст забележа Шпанија, која со 383 инвестициони проекти и зголемување од 20 проценти се искачи на четвртото место во Европа. Веднаш зад неа е Турција со 376 проекти и раст од седум проценти.

Полска продолжува да напредува и во 2025 година регистрирала 285 инвестициони проекти, што е десет проценти повеќе од претходната година. Меѓу ретките земји со позитивен тренд е и Холандија, која забележала раст од осум проценти.

Американските компании најголеми инвеститори

Соединетите Американски Држави остануваат најголем извор на странски инвестиции во Европа. Американските компании во текот на 2025 година најавиле 943 нови проекти низ континентот. Германските компании, и покрај намалената активност, остануваат најголеми европски инвеститори во другите земји од континентот, со 484 проекти реализирани надвор од Германија.

Податоците на UNCTAD покажуваат дека Европа во 2024 година привлекла околу 182 милијарди долари странски директни инвестиции, што е пад од дури 58 проценти во споредба со претходната година. Во исто време, Кина и останатиот дел од Азија остануваат најголемата светска дестинација за меѓународен капитал со вкупно 605 милијарди долари инвестиции, додека Северна Америка забележала раст од 23 проценти.

Зошто инвеститорите се повнимателни?

Експертите посочуваат дека слабата економска активност, високите цени на енергенсите, геополитичката неизвесност и сложените регулативи се главните причини за намалената инвестициона активност во Европа. Дополнителен притисок создаваат трговските тензии и стравувањата од нови царини, поради што многу компании внимателно ги преиспитуваат своите планови за проширување.

И покрај предизвиците, Франција останува најпосакуваната инвестициона дестинација во Европа, додека Шпанија, Турција и Полска се наметнуваат како нови центри на раст и привлекување странски капитал.