Европскиот парламент испрати нова порака до македонските власти дека европската перспектива на земјата останува реална, но не и безусловна. Усвојувањето на најновиот извештај за напредокот на Северна Македонија од страна на Комисијата за надворешни работи — AFET покажува дека Брисел внимателно ги следи реформските процеси, а оценките и понатаму се обележани со загриженост поради бавниот напредок во клучни области.
Извештајот, подготвен од известувачот Томас Вајц, беше усвоен со 43 гласа „за“, 17 „против“ и 13 „воздржани“. Во документот се наведува дека демократските институции во земјата продолжуваат да функционираат, но дека реформската агенда се соочува со сериозни застои.
Европратениците особено укажуваат на потребата од зајакнување на владеењето на правото, поефикасна борба против високата корупција и надминување на длабоката политичка поларизација, која често ги блокира институциите и процесот на носење одлуки.
Во центарот на вниманието остануваат уставните измени, кои Европската Унија ги смета за неопходен чекор за отворање на првиот кластер од пристапните преговори. Оваа порака беше повторена и за време на посетата на претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, кој нагласи дека преговарачката рамка усвоена во 2022 година останува непроменета.
Според европските институции, вклучувањето на бугарското малцинство во Уставот е формален услов што треба да биде исполнет пред почетокот на следната фаза од преговарачкиот процес.
Билатералните односи меѓу Скопје и Софија и понатаму имаат силно влијание врз европската агенда на земјата. Во извештајот се вградени амандмани со кои се бара забрзување на работата на заедничките комисии и исполнување на обврските од Договорот за добрососедство.
Овие барања повторно го отвораат прашањето за влијанието на билатералните спорови врз процесот на проширување на Европската Унија.
Покрај политичките предизвици, европратениците изразуваат сериозна загриженост и за состојбата со корупцијата. Според нивните оценки, постои значителен јаз меѓу бројот на покренати истраги и конечните судски пресуди, што ја намалува довербата на граѓаните во правосудниот систем и ја поткопува правната сигурност.
Во документот се предупредува и на засилени обиди за странско влијание преку дезинформациски кампањи, насочени кон слабеење на довербата во демократските институции и европската перспектива на земјата.
Сепак, извештајот содржи и позитивни оценки. Европскиот парламент ја пофалува Северна Македонија за високото ниво на усогласеност со заедничката надворешна и безбедносна политика на Европската Унија, што останува една од најсилните точки во односите меѓу Скопје и Брисел.
Извештајот сега треба да биде разгледан и на пленарна седница на Европскиот парламент до крајот на јуни. Иако документот нема обврзувачка сила, тој претставува важен политички сигнал за очекувањата на ЕУ.
Пораката од Брисел е јасна: напредокот на земјата кон членство ќе зависи од способноста на политичките актери да постигнат консензус околу реформите, да ја намалат поларизацијата и да ја одржат европската ориентација на државата.
