Европските резерви на авионско гориво во просек изнесуваат само 49 дена, што претставува сериозен логистички ризик за воените и цивилните операции при евентуален голем вооружен конфликт. Овој заклучок произлегува од новата студија објавена од Центарот на НАТО за енергетска безбедност (ENSEC COE) во соработка со истражувачи од Универзитетот во Абердин. Авторите предупредуваат дека повеќегодишното затворање на европските рафинерии директно ја намалува способноста на континентот да обезбеди континуирано снабдување со керозин.

Извештајот со наслов „Напојување на силите“ (Fueling the Forces) е изработен во рамките на програмата на центарот за иднината на горивата од страна на Бен Кук, д-р Алф Мартинез-Фелипе, д-р Марта Тортахада Сера, Хозе Луис Мегчун Ривера и Утибе-Абаси Име Окон. Од Центарот на НАТО и од пренесените извештаи се нагласува дека наодите ги претставуваат ставовите на независните истражувачи, а не официјална политика на Алијансата.

Анализата на научниот тим се фокусира врз три специфични ранливости на европскиот енергетски систем. Првата точка се однесува на наглото зголемување на воената побарувачка за млазно гориво при кризни состојби. Втората точка ги опфаќа можните прекини во поморските транспортни рути, додека третата ја анализира зависноста од увоз на рафинирани нафтени деривати од трети земји.

Податоците во истражувањето покажуваат дека просечната покриеност со резерви на млазно гориво низ Европа е сведена на 49 дена редовна потрошувачка. Во услови на интензивни воздушни операции, кога потрошувачката на воената авијација повеќекратно расте, овие залихи би се исцрпиле за значително пократок временски период.

Проблемот со капацитетите за преработка на нафта го адресираше и актуелниот генерален секретар на НАТО, Марк Руте. Во интервју за Блумберг кон крајот на септември 2026 година, тој предупреди дека континуираното намалување на рафинериските капацитети во Европа може да ја поткопа подготвеноста и оперативната способност на НАТО во случај на криза.

Истражувачите од Универзитетот во Абердин и ENSEC COE укажуваат дека одбранбениот сектор не може да функционира одвоено од цивилната енергетска инфраструктура. Цивилниот авиосообраќај и воените воздухопловни сили делат исти синџири на снабдување, складишта и цевководи.

Авторите на студијата препорачуваат зајакнување на стратешките резерви и диверзификација на изворите на снабдување. Покрај класичниот керозин, во документот се разгледува и улогата на одржливите авионски горива како долгорочен механизам за намалување на зависноста од увоз на сурова нафта и деривати надвор од европскиот континент.