Европската комисија предложи нови правила со кои центрите за податоци во Европската Унија ќе треба да објавуваат колку ефикасно ја користат електричната енергија и водата. Причината е растечката загриженост за ресурсите што ги трошат огромните дата-центри, особено со забрзаниот развој на вештачката интелигенција.

ЕУ планира во следните седум години да го зголеми капацитетот на своите центри за податоци до трипати, со цел да го поддржи развојот на вештачката интелигенција и да ја намали зависноста од големите американски технолошки компании. Но, ваквото проширување носи и ризици: поголемо оптоварување на електроенергетските мрежи, зголемена потрошувачка на вода и дополнителни емисии на јаглерод диоксид.

Центрите ќе добиваат „оценка“ за ефикасноста

За да ги поттикне компаниите да градат центри за податоци кои поефикасно ги користат ресурсите, Европската комисија предлага систем за означување на објектите. Системот би требало да обезбеди поголема транспарентност за тоа колку е ефикасен еден центар во користењето енергија и вода.

Правилата засега не би поставувале максимални граници за потрошувачката на електрична енергија или вода. Исто така, операторите нема да мора да ја објавуваат вкупната количина на потрошена електрична енергија. Но, центрите со капацитет од најмалку 500 киловати ќе треба да ја прикажат својата енергетска и водна ефикасност преку системот за означување развиен од ЕУ.

Не е важна само количината на вода, туку и каде се троши

Новите правила предвидуваат центрите за податоци да објавуваат и информации за односот меѓу нивната потрошувачка на вода и состојбата со водните ресурси во локалната средина. Тоа е важно бидејќи истата количина вода нема исто значење во регион со изобилни водни ресурси и во област која веќе се соочува со суша или недостиг на вода. Од операторите ќе се бара и да наведат дали нивните центри можат да обезбедуваат услуги за локалниот енергетски систем.

Еден од примерите е повторното искористување на отпадната топлина што се создава при работата на серверите.

Следниот чекор може да бидат задолжителни стандарди

Новото означување би можело да биде само првата фаза. Европската Унија веќе работи на развој на задолжителни минимални стандарди за енергетска и водна ефикасност на центрите за податоци. Според извештај на ЕУ од јуни, центрите за податоци во моментов учествуваат со околу 2,5 отсто во вкупната потрошувачка на електрична енергија во Унијата.

Се очекува нивниот удел значително да расте. Капацитетот на центрите за податоци во ЕУ би требало повеќе од двојно да се зголеми до 2030 година – од 12 гигавати минатата година на околу 28 гигавати.

Тоа значи дека дигиталната инфраструктура што стои зад вештачката интелигенција, облачните услуги и огромниот обем на обработка на податоци ќе станува сè поголем потрошувач на енергија и вода. Европската комисија со новите правила се обидува да обезбеди барем основна транспарентност пред експанзијата да стане уште поголема.

Земјите членки на ЕУ и европските законодавци имаат рок од два месеца да поднесат приговор на предложените правила. Доколку нема приговор, тие ќе стапат во сила.