Европската Унија и Украина потпишаа договор за заедничко зголемување на производството на беспилотни летала, технологија што брзо се развива и ја трансформираше современата војна. Иницијативата има за цел да ја комбинира индустриската база на ЕУ со борбеното искуство што Украина го стекна во повеќе од четири години одбрана од руската агресија, објави „Еуроњуз“ .
Договорот беше презентиран во Киев од страна на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и претседателот на Украина, Володимир Зеленски. Беспилотните летала се покажаа како клучни во напорите на Киев да го пополни недостигот од работна сила и да изврши напади со долг дострел врз руските рафинерии за нафта, предизвикувајќи ја кризата со горивото во Русија.
Промена на бојното поле
„Произведуваме 10 милиони дронови годишно, а ќе произведуваме 20 милиони“, рече Зеленски за време на церемонијата по повод Националниот ден на Украина на плоштадот „Свети Михаил“ во Киев. „Украина фундаментално го промени бојното поле за прв пат“.
Финансирањето на проектот ќе дојде од два извори во рамките на ЕУ: заем од 90 милијарди евра за поддршка на Украина и одбранбената програма SAFE, на која ѝ остануваат околу 10 милијарди евра.
Иако неколку земји-членки на ЕУ веќе потпишаа индивидуални договори со Украина за да ја искористат нејзината технолошка инвентивност, овој договор дава поширока димензија на соработката со тоа што ја отвора за сите членки на блокот.
„Европа веќе има огромни технолошки и индустриски капацитети што можат да се користат. Исто така, имаме безбедни производствени капацитети што можат да помогнат во зголемувањето на производството“, нагласи фон дер Лајен во својот говор. „Но, она што го немаме е борбеното знаење и експертиза што ги стекна Украина. Затоа треба да ги здружиме силите. Заедно можеме да работиме на заедничко производство.“
Безбедно производство и идни чекори
Значајна иновација е можноста за производство и складирање на беспилотни летала на територијата на Европската Унија, што би ги заштитило од руски напади. Сепак, складирањето ќе биде краткорочно, до максимум три месеци, поради брзиот технолошки развој. После тоа, беспилотните летала ќе бидат префрлени во Украина или во земјите-членки кои сакаат да ги зајакнат своите одбранбени капацитети, особено на источниот дел од ЕУ.
Останува да се види како Москва, чии постапки кон земјите од ЕУ се сè попровокативни, ќе реагира на овој план. Како следен чекор, Комисијата има намера да го прошири договорот со Украина за производство на балистички и антибалистички ракетни системи, но тоа е сè уште во далечна иднина.
„Сега е време да инвестираме во Украина, да инвестираме во Европа“, заклучи фон дер Лајен, „и да инвестираме во нашата заедничка безбедност и нашата заедничка иднина“.
