Она што некогаш се сметаше за „криминал против природата“, денес е една од најпрофитабилните нелегални индустрии во светот. Еколошкиот криминал, кој вклучува нелегална трговија со отпад, бесправна сеча на шуми, илегален риболов, нелегално рударење и шверц на диви животни, се искачи меѓу најголемите извори на заработка за организираните криминални групи.
Според проценките на меѓународните организации, криминалните мрежи годишно заработуваат стотици милијарди долари преку активности кои предизвикуваат трајни последици врз животната средина, биолошката разновидност и здравјето на луѓето.
Неодамнешните истраги во Европа, меѓу кои и случај поврзан со нелегален транспорт и управување со отпад во Хрватска, повторно го ставија еколошкиот криминал во фокусот на јавноста. Инспекциските контроли покажуваат дека дел од компаниите не ги почитуваат еколошките прописи, создавајќи ризици за загадување и нарушување на природните ресурси.
Трет најпрофитабилен криминален бизнис во светот
Според податоците на Интерпол, еколошкиот криминал денес е меѓу најдоходовните форми на организиран криминал, веднаш зад трговијата со дрога и фалсификувањето.
Криминалните групи заработуваат преку нелегално депонирање и транспорт на отпад, илегална сеча на шуми, нелегален риболов, нелегално ископување минерали, загадување на животната средина, трговија со загрозени видови животни и растенија. Овие активности не се ограничени на една држава. Тие функционираат преку меѓународни мрежи, каде отпадот и нелегалните производи се пренесуваат преку граници за да се избегнат контролите и законските обврски.
Штетата се мери во трилиони долари
Последиците од еколошкиот криминал се многу поголеми од директната финансиска загуба. Уништувањето на природните живеалишта, губењето на биолошката разновидност и загадувањето на водата и почвата создаваат долгорочни последици за цели региони.
Експертите предупредуваат дека штетата врз екосистемите се проценува на огромни суми, а уништувањето на шумите дополнително ја намалува способноста на планетата да ги ублажува климатските промени.
Интерпол ја засилува борбата против „зелениот криминал“
Поради растот на овој вид криминал, Интерпол, во соработка со Светскиот фонд за природа (WWF), го спроведува проектот GAIA, чија цел е подобрување на меѓународната соработка и зајакнување на капацитетите за откривање на еколошките криминални мрежи. Во првата година од проектот партнерските земји пријавиле повеќе од 500 истраги и идентификувале стотици лица и организации поврзани со нелегални активности.
Истражителите посочуваат дека успехот во борбата против еколошкиот криминал зависи од брза размена на информации меѓу државите, бидејќи криминалните мрежи не ги почитуваат националните граници.
„Зелениот криминал“ се заканува и на иднината на храната и водата
Експертите предупредуваат дека нелегалното уништување на природата не е само еколошки проблем. Тоа влијае врз економијата, безбедноста и квалитетот на животот. Губењето шуми, загадувањето на реките и деградацијата на почвата директно ги погодуваат локалните заедници, особено оние кои зависат од земјоделството, риболовот и природните ресурси.
Од илегален отпад до уништени шуми, еколошкиот криминал прерасна во глобална индустрија која заработува милијарди, додека сметката ја плаќа природата и идните генерации.
