На денешен ден Олдрин и Лавел го снимија првото сончево затемнување од вселената

Астронаутите на Џемини 12 поминаа на само пет километри од сенката на Месечината и направија кадар што влезе во историјата.
Фото: НАСА

Точно 16 часа, една минута и 44 секунди по лансирањето од Кејп Кенеди, екипажот на мисијата Џемини 12 се најде на патеката на сенката од Месечината над архипелагот Галапагос. Џим Лавел и Баз Олдрин на 12 ноември 1966 година го снимија првото сончево затемнување од вселената. Додека леталото ловеше позиција со брзина од 28.000 километри на час, Олдрин застана на отворениот отвор со две камери во рацете.

Маневарот бараше прецизна орбитална математика пред ерата на современите дигитални пресметки. Појасот на тотално затемнување на Земјата беше широк околу 84 километри и се протегаше од Лима во Перу до Баже во Бразил, каде што максималниот мрак траеше една минута и 57 секунди. Пресметките направени по враќањето на екипажот покажаа дека капсулата Џемини 12 поминала на едвај 5,5 километри од средишната оска на сенката.

Летот се одвиваше паралелно со меѓународните научни експедиции на тлото на Јужна Америка, меѓу кои беа тимовите од швајцарскиот технички универзитет ЕТХ Цирих стационирани во Арекипа. Додека научниците на Земјата поставуваа тешки телескопи, NASA одлучи да ја искористи последната мисија од програмата Џемини за директно набљудување од орбитата.

За време на средбата со сенката, Баз Олдрин изведуваше стоечка активност надвор од леталото со горниот дел од телото излезен низ отворот на кабината. Тој ракуваше со 16-милиметарска филмска камера Маурер и 70-милиметарски фотоапарат Хаселблад, додека командантот Џим Лавел постави дополнителен заштитен филтер директно на стаклото од својот прозорец.

Олдрин ги насочи објективите кон Сонцето точно во моментот кога Месечевиот диск целосно ја покри ѕвездата. На архивските снимки, зачувани под каталошка ознака S66-63264 во Американскиот национален архив, во долниот агол јасно се гледа L-појасната антена од радарскиот систем за спојување на целното возило Агена, кое претходно беше припоено за капсулата.

Целата операција беше неизвесна до последната секунда поради брзината на капсулата и релативното движење на Месечевата сенка. Кога космичкиот мрак помина врз нив, Лавел преку радио врската кратко му соопшти на контролниот центар во Хјустон дека затемнувањето конечно ги стигнало.


Екипажот не успеа да ја сними контурата на сенката како се движи по површината на Земјата поради ограниченото видно поле и светлосните услови во тој момент. Сепак, снимените филмски ленти донесоа директни податоци за соларната корона надвор од влијанието на густите слоеви од атмосферата. Џемини 12 успешно ја заврши мисијата три дена подоцна, поставувајќи ги техничките темели за слетувањето на Месечината со програмата Аполо.

е-Трн да боцка во твојот инбокс