Државните институции, општините, јавните претпријатија, училиштата, болниците и другите јавни субјекти на крајот на јуни имале доспеани, а неплатени обврски во вредност од 692,5 милиони евра. Податоците на Министерството за финансии, кои ги анализира Порталб, покажуваат дека неплатените обврски продолжуваат да растат и веќе се приближуваат до границата од 700 милиони евра.
За само шест месеци сумата пораснала за околу 26,4 милиони евра. На крајот на декември 2025 година доспеаните, а неплатени обврски изнесувале 665,8 милиони евра. Во март годинава достигнале 675 милиони, а три месеци подоцна веќе биле 692,5 милиони евра.
Кому најмногу му должи државата?
Најголемиот дел од обврските се однесува на јавниот сектор. Кон јавни субјекти се должат околу 344,5 милиони евра. Но, значителен е и износот што државните и јавните институции им го должат на приватните компании, здруженијата на граѓани и другите непрофитни организации.
Кон овие субјекти неплатените обврски достигнале околу 315,2 милиони евра, што е за повеќе од 20 милиони евра повеќе во споредба со крајот на минатата година. Тоа значи дека стотици милиони евра веќе доспеани обврски остануваат неплатени, иако за нив рокот за плаќање веќе истекол.
Железницата со најголеми обврски
На врвот на листата со најголеми поединечни износи се државните железнички компании. МЖ Инфраструктура има доспеани и неплатени обврски од околу 91,4 милиони евра, додека обврските на МЖ Транспорт се близу 80 милиони евра. Само овие две компании заедно имаат повеќе од 171 милион евра неплатени обврски.
По нив следуваат Заедничката служба за потребите на здравствените институции со речиси 35 милиони евра, ЕСМ Производство со околу 33,8 милиони евра и ЕСМ Дистрибуција со близу 30 милиони евра. Бројките покажуваат дека проблемот не е ограничен само на неколку големи државни компании.
903 субјекти имаат неплатени обврски
На листата има вкупно 903 субјекти. Меѓу нив има министерства, агенции, општини, јавни претпријатија, болници, училишта, факултети, судови, обвинителства и други институции. Станува збор за различни видови обврски што веќе пристигнале за плаќање, но останале неплатени. Растот на вкупната сума покажува дека проблемот со акумулирањето неплатени сметки не е изолиран случај, туку се појавува на повеќе нивоа од јавниот сектор.
Особено значајно е што растот продолжува и во текот на годинава. За половина година обврските се зголемиле за повеќе од 26 милиони евра, што покажува дека нови неплатени сметки се создаваат побрзо отколку што се расчистуваат старите.
Ова не е исто што и јавниот долг
Важно е да се направи разлика меѓу овие податоци и официјалниот јавен долг на државата. Доспеаните, а неплатени обврски не се исто што и јавниот долг. Станува збор за сметки и други финансиски обврски што јавните субјекти требало да ги платат, но тоа не го направиле во предвидениот рок. Сепак, нивната висина е значаен показател за финансиската состојба на јавниот сектор.
Речиси 700 милиони евра веќе доспеани обврски значат дека голема сума пари останува блокирана во системот, средства што ги очекуваат компании, институции, организации и други доверители. А со оглед на тоа што сумата продолжува да расте, прашањето не е само колку државата должи, туку и колку брзо овие обврски ќе бидат платени и кој на крајот ќе ја плати сметката.
