Времето кога седнуваме на трпезата влијае врз здравјето исто колку и содржината во чинијата. Ново клиничко истражување од Универзитетот за здравје и наука во Орегон (OHSU), објавено во октомвриското издание на медицинското списание „Клиничка гастроентерологија и хепатологија“ (Clinical Gastroenterology and Hepatology), покажува дека доцните оброци го зголемуваат ризикот од замастен црн дроб, фиброза и цироза. Научниците предупредуваат дека ноќното внесување калории директно ја нарушува природната синхронизација на дигестивниот систем.
Тимот истражувачи следеше здрави возрасни лица во строго контролирани лабораториски услови каде што исхраната, светлината, спиењето и физичката активност беа целосно стандардизирани. Учесниците минуваа низ два различни протоколи: еден со оброци во текот на денот и втор каде што истиот дневен внес на калории беше поместен подоцна, со последен оброк доцна навечер.
Истражувачите регистрираа дека доцното јадење предизвикува забележлив пад на чувствителноста на инсулин и забавено чистење на мастите од крвотокот. Кога хранливите материи пристигнуваат во периодот кога телото очекува сон, метаболизмот не ги согорува туку ги насочува директно кон складирање во црнодробните клетки.
Црниот дроб има сопствен деноноќен циркаден ритам кој природно очекува фаза на мирување и прочистување во текот на ноќните часови. Доцната закуска испраќа спротивен сигнал: метаболизмот мора да работи под оптоварување наместо да врши регенерација на ткивото.
Хроничната несинхронизираност доведува до стеатоза односно замастување на црниот дроб, состојба позната како MASLD (метаболичко заболување на црниот дроб поврзано со дисфункција). Ова воспаление постепено води кон фиброза и трајни лузни, а во крајна линија и цироза кај луѓе кои воопшто не консумираат алкохол.
Во Македонија и регионот, каде што семејните и социјалните вечери традиционално започнуваат по 20 или 21 часот, ова истражување дава сериозен аларм за превентивното здравје. Домашните гастроентеролози сè почесто дијагностицираат неалкохолно замастен црн дроб кај лица помлади од 40 години, што директно корелира со модерниот урбан распоред, продолженото работно време и обилните ноќни оброци.
Промената на оваа рутина не бара скапи третмани, туку едноставно поместување на последниот оброк најмалку три до четири часа пред легнување, со што му се овозможува на дигестивниот тракт да го заврши преработувањето пред почетокот на спиењето.
