Руските ракетни напади врз цели низ цела Украина дополнително го привлекоа вниманието на меѓународната заедница кон безбедносните ризици што ги создава војната надвор од границите на Украина, вклучително и растечката воена улога на Белорусија.
„Ваквите напади не само што ги уништуваат животите на цивилите, туку и намерно ги тестираат границите на трпението и одбранбената подготвеност на соседните земји и целата европска безбедност“ – предупредува агенцијата АП во една од најновите анализи. Во исто време, постои страв дека „откако помогна во руската инвазија на Украина во 2022 година во целосен обем, Белорусија би можела да игра нова улога во оваа војна“, според ДВ.
Дополнителни загрижености предизвикуваат заедничките воени вежби меѓу Русија и Белорусија, како и распоредувањето на руско тактичко нуклеарно оружје на територијата на Белорусија. Агенциите Ројтерс и АП известуваат дека Минск и Москва одржале заеднички нуклеарни вежби кон средината на мај, додека Русија веќе распоредува нуклеарно способни системи и муниција во Белорусија, објавува Демостат.
Министерството за одбрана на Белорусија потоа официјално објави дека заедничките вежби со Русија вклучуваат вежбање на испорака на нуклеарно оружје и процедури за негова употреба. Според официјалното соопштение на Министерството за одбрана на Русија, за време на вежбата, биле вежбани испорака на нуклеарна муниција и процедури за подготовка за употреба на нуклеарно оружје распоредено во Белорусија.
И Путин и Лукашенко тврдат дека распоредувањето нуклеарно оружје во Белорусија е одговор на она што тие го нарекуваат закани од Западот. Минатата година, Путин конкретно го поврза тој потег со одлуката на британската влада да ја снабдува Украина со противоклопни гранати со осиромашен ураниум.
Сигурно е дека распоредувањето на тактичко нуклеарно оружје во Белорусија, која дели граница од 1.084 километри со Украина, би им овозможило на руските авиони и ракети полесно и побрзо да стигнат до потенцијални цели во Украина, доколку Москва одлучи да ги употреби. Ова дополнително ја прошири способноста на Русија да таргетира повеќе сојузници на НАТО во Источна и Централна Европа.
Вакви предупредувања претходно изразија украинскиот претседател Володимир Зеленски и официјални лица во Киев, наведувајќи дека Русија се обидува подлабоко да ја вклучи Белорусија во војната, што го објави и агенцијата Ројтерс кон средината на мај оваа година. Украинскиот претседател, Володимир Зеленски, тогаш изјави дека Русија разгледува планови за напад на северот на Украина или на една од земјите на НАТО од територијата на Белорусија, но и дека Украина има информации за дополнителни контакти меѓу Русија и белорускиот претседател Александар Лукашенко, преку кои Москва се обидува да го убеди да се придружи на „нови руски агресивни операции“.
Претседателот Зеленски, исто така, кон средината на април оваа година објави дека Украина верува оти Русија прави подготовки што укажуваат дека повторно ќе се обиде да го вклучи својот сојузник Белорусија во војната што ја води против Украина четири години. Зеленски ја даде оваа изјава, објавена на апликацијата Телеграм, како одговор на разузнавачки извештај што, според него, го доставил Врховниот командант на украинската армија, Олександр Сирски.
Една од најновите анализи на Институтот за проучување на војната (Institute for the Study of War) наведува дека вежбите со руско нуклеарно оружје распоредено на територијата на Белорусија укажуваат на степенот до кој Русија ефикасно ја ставила Белорусија под своја контрола. Белорускиот устав претходно предвидуваше дека Белорусија е држава без нуклеарно оружје, но во 2022 година земјата го промени својот устав и се откажа од својот неутрален и ненуклеарен статус, најверојатно под притисок од Кремљ и неговото влијание врз донесувањето одлуки во Минск.
Овие вежби го одразуваат понатамошното слабеење на белорускиот суверенитет и растечката способност на Русија да ја користи Белорусија како појдовна точка за сопствените воени цели, според Институтот.
