За многумина денот не започнува без шолја топло кафе или чај, но температурата на пијалакот може да биде поважна за здравјето отколку што претходно се претпоставуваше. Ново големо истражување покажува дека редовното консумирање многу жешки пијалаци е поврзано со значително зголемен ризик од еден вид рак на хранопроводот.
Истражувањето, објавено во научното списание „International Journal of Cancer“, опфатило податоци од речиси еден милион возрасни лица во Велика Британија. Истражувачите ги следеле нивните навики и здравствена состојба во период подолг од една деценија.
Резултатите покажале дека кај луѓето што изјавиле дека чајот или кафето ги пијат „многу жешки“ ризикот од сквамозен карцином на хранопроводот бил приближно трипати поголем отколку кај оние што ги пиеле топли или млаки.
Научниците утврдиле и дека не е важна само температурата, туку и количината. Консумирањето шест или повеќе топли пијалаци дневно било поврзано со 71 процент повисок ризик од овој тип карцином, во споредба со консумирањето помалку од шест.
Истражувањето, сепак, покажало поврзаност, а не доказ дека жешките пијалаци директно предизвикуваат рак кај секој што ги консумира. Дополнително ограничување е тоа што учесниците сами проценувале дали нивниот пијалак е топол или многу жежок, без да се мери точната температура на секоја шолја.
Проблемот не е кафето, туку температурата
Научниците сметаат дека опасноста не произлегува од самиот чај или кафе, туку од повтореното термичко оштетување на клетките што го обложуваат хранопроводот. Честото изложување на многу висока температура може да предизвика повреди и воспаление, со што ткивото станува почувствително на други штетни фактори.
Меѓународната агенција за истражување на ракот, која работи во рамките на Светската здравствена организација, уште во 2016 година ги класифицираше пијалаците потопли од 65 Целзиусови степени како „веројатно канцерогени за луѓето“. Тоа не значи дека секоја жешка шолја претставува непосредна опасност, туку дека редовното внесување пијалаци на многу висока температура може да го зголеми долгорочниот ризик.
Пушењето и прекумерното консумирање алкохол и натаму се меѓу најголемите фактори на ризик за рак на хранопроводот. Новите резултати, сепак, покажуваат дека температурата на пијалаците е фактор што лесно може да се промени.
Колку треба да почекате?
Научниците не утврдиле една универзална „безбедна“ температура за секој пијалак. Наједноставниот совет е кафето или чајот да се остават да се изладат додека не можат да се пијат удобно, без чувство дека ја горат устата или грлото.
Додавањето малку млеко или ладна вода може побрзо да ја намали температурата, но најважно е да не се пие веднаш по вриењето. Неколку минути чекање можат да бидат мала, но корисна промена во секојдневната навика.
