Црна Гора е најнапредната земја од Западен Балкан во пристапните преговори со Европската Унија, а 2028 година се наметнува како можна цел за нејзино членство. Европската комисија смета дека преговорите би можеле да бидат завршени во 2026 година, по што би следеле преостанатите чекори до полноправното членство.

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, денеска порача дека Брисел верува во Црна Гора како идна членка на Унијата до 2028 година. Таа најави и нови патокази за најнапредните кандидати, со кои треба попрецизно да се утврди што треба да направат и во кои рокови.

Сите 33 поглавја се отворени

Црна Гора досега ги има отворено сите 33 преговарачки поглавја, а 18 од нив се привремено затворени. Само во 2026 година привремено се затворени поглавјата за слободно движење на работници, заштита на потрошувачите и здравјето, трансевропските мрежи, финансиската контрола, конкуренцијата и царинската унија.

Во април годинава Советот на ЕУ формираше и посебна работна група задолжена за подготовка на пристапниот договор на Црна Гора, што е дополнителен чекор во подготовката за идното членство.

Европската комисија планира дополнително да го забрза процесот и да претстави патокази за најнапредните кандидати.

„Мора да ги испорачаме реформите“

Црногорскиот министер за надворешни работи Ервин Ибрахимовиќ порача дека земјата мора да ги спроведе реформите неопходни за членство. „Мора да ги направиме нашите институции подготвени. Мора да ги намалиме политичките тензии и преку дијалог да ги решаваме нерешените проблеми“, порача Ибрахимовиќ.

Европската комисија, пак, укажува дека напредокот кон членство останува условен со исполнувањето на критериумите и спроведувањето на реформите. Еврокомесарката за проширување Марта Кос изјави дека Црна Гора создала нов импулс за целиот регион и најави натамошно затворање преговарачки поглавја.

Берлинскиот процес како дополнителен притисок за реформи

Прашањето за европската интеграција беше една од темите и на состанокот на министрите за надворешни работи во рамки на Берлинскиот процес во Будва. Процесот, започнат во 2014 година по иницијатива на тогашната германска канцеларка Ангела Меркел, има цел да ја зајакне регионалната соработка и да ги поддржи европските интеграции на Западен Балкан.

Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул порача дека европската перспектива на регионот останува важна и предупреди дека долгиот процес на пристапување придонесува за разочарување кај младите луѓе и нивно иселување.

Еврокомесарката Кос, пак, нагласи дека помирувањето и реформите остануваат важни за европската перспектива на регионот.

Што значи 2028?

Иако 2028 година се споменува како можна година за членство, тоа не е гарантиран датум.

Пред Црна Гора да стане членка, треба да ги заврши преговорите, да ги исполни сите услови, да се усвои и ратификува пристапниот договор и процесот да биде завршен од сите земји членки.

Затоа, актуелната порака од Брисел е повеќе политичка цел и временска рамка кон која се стреми процесот, отколку однапред обезбеден датум за членство. Црна Гора во моментов е најнапредната од земјите од Западен Балкан во преговарачкиот процес, додека Албанија исто така бележи забрзан напредок.