Падот на унгарскиот премиер Виктор Орбан на парламентарните избори во Унгарија предизвика силни политички бранувања и надвор од Европа, при што аналитичарите го оценуваат како значаен удар и за израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, со кого Орбан со години одржуваше блиски политички и идеолошки односи.
Според анализа на CNN, изборниот пораз на Орбан претставува сериозен геополитички момент за Нетанјаху, особено во чувствителен период за Израел, кога опозицијата во земјата се подготвува за клучни избори и ја користи Унгарија како пример за политички развој кој може да се случи и во Израел.
Нетанјаху со години важеше за еден од најблиските европски сојузници на Орбан, а нивната соработка се засноваше на заеднички десно-конзервативни ставови, критики кон либералните институции на Европската Унија и силен акцент на безбедносните политики. Орбан, пак, често беше еден од ретките лидери во ЕУ кој отворено го поддржуваше Нетанјаху во меѓународни дебати, вклучително и во периоди на зголемени тензии околу конфликтот на Блискиот Исток.
Сега, со политичката промена во Будимпешта и доаѓањето на опозициска власт предводена од Петер Маѓар, се очекува значително редефинирање на надворешната политика на Унгарија. Новата влада најавува поблиско усогласување со политиките на Европската Унија, вклучително и поголема поддршка за заедничките европски позиции кон Израел и Блискиот Исток, што може да значи крај на досегашната безрезервна поддршка што Нетанјаху ја имаше од Будимпешта.
За израелската опозиција, исходот од изборите во Унгарија е симболичен и политички значаен. Дел од опозициските лидери во Израел веќе подолго време ја споредуваат политиката на Нетанјаху со моделот на владеење на Орбан, особено во контекст на обвинувањата за ослабување на институционалната контрола, влијание врз судството и медиумите и концентрација на политичка моќ.
Токму затоа, падот на Орбан се интерпретира како сигнал дека и долготрајни политички системи со силна контрола врз институциите не се имуни на изборен пораз. Дел од израелските опозициски политичари оценија дека овој развој испраќа „порака на надеж“ дека политичка промена е можна и во средини каде власта изгледа стабилна и утврдена.
Нетанјаху, кој во минатото јавно го поддржуваше Орбан, го опишуваше како „силен лидер и пријател на Израел“, особено поради неговите позиции во рамки на Европската Унија, каде Унгарија често блокираше или забавуваше критички резолуции против израелската политика. Токму таа поддршка сега се смета за ослабена или неизвесна, со оглед на промената на власта во Унгарија.
Дополнително, Орбан во изминатите години беше еден од ретките европски лидери кои одржуваа блиски односи со Нетанјаху и во контекст на меѓународните правни постапки против него, што ја правеше Унгарија важна дипломатска дестинација за израелскиот премиер. Со новата политичка констелација, таквиот дипломатски простор може да се намали.
Иако поразот на Орбан не значи автоматска политичка слабост на Нетанјаху во Израел, аналитичарите сметаат дека се работи за симболичен удар врз мрежата на меѓународни сојузништва која израелскиот премиер ја градел со години. Во поширок контекст, овој развој се гледа и како дел од поширока промена во европската политичка сцена, каде популистичките и десно-конзервативни лидери се соочуваат со растечки предизвици.
На крајот, политичката порака од Будимпешта, според анализите, оди далеку надвор од границите на Унгарија. Таа влијае врз балансот на силите во Европската Унија, врз односите со САД и врз чувствителните политички процеси на Блискиот Исток, каде секој дипломатски сојуз има значење во пошироката геополитичка слика.
