Протести поради станбената криза во Европа, во Скопје квадратот и натаму поскапува

Огласените цени на становите во Скопје се за 10,3 отсто повисоки од лани. За младо семејство што купува прв дом, борбата за плаќање на домот почнува уште со уплаќањето на учеството а неретко трае со децении.
Протести против скапотијата на домувањето во Португалија, март 2026
Архивска фотографија

Во неколку европски земји на 20 ноември почнуваат тридневни протести за достапно домување. Од 2015 година цените на домовите во ЕУ пораснале за речиси 70 отсто, а кириите за околу 25 отсто, според податоците на Евростат што ги пренесува „Независен“. Во Барселона, градските власти планираат да не ги обноват дозволите за околу 10.000 станови за туристичко изнајмување, со цел да ја зголемат понудата за долгорочно домување

Во третиот квартал од 2026 година, огласените цени на становите во Скопје биле за 10,3 отсто повисоки од истиот период лани и за 1,3 отсто повисоки од претходниот квартал. За младите семејства што штедат за прв стан, поскапиот квадрат значи дека треба да соберат повеќе пари за учество уште пред да почнат да го отплаќаат кредитот.

Можат ли младите семејства да си дозволат нов стан?

Стан од 60 квадрати по цена од 2.000 евра за квадрат чини 120.000 евра. Со учество од 20 отсто, семејството треба однапред да обезбеди 24.000 евра. Ако преостанатите 96.000 евра ги финансира со кредит на 25 години, со годишна камата од 4 отсто во текот на целиот рок, месечната рата би била околу 507 евра, без дополнителните трошоци за кредитот и купопродажбата.

Просечната нето-плата во Македонија во август изнесувала 48.733 денари. Во домаќинство со две такви плати, ратата од примерот би одземала речиси една третина од месечниот приход. Со една просечна плата, би одземала речиси две третини. За семејство што може да ја плаќа ратата, првата пречка и натаму се 24.000 евра за учество.

Што го прави квадратот толку скап?

Во Скопје, интересот на купувачите е концентриран во населби каде што понудата на атрактивни локации е ограничена. Во тие населби, семејствата што бараат дом се натпреваруваат и со купувачи што вложуваат во недвижности. Повисоките трошоци за градежни материјали и работна сила се уште еден фактор што се посочува кај новоградбите.


Станбените кредити им овозможуваат на купувачите да понудат суми што тешко би ги собрале само со штедење. ММФ забележува дека во февруари 2026 година обемот на станбените кредити бил за 16,1 отсто поголем од една година претходно. Тоа покажува колку брзо растело кредитирањето во периодот на поскапување. Колкав дел од растот на цените доаѓа од кредитите, колкав од трошоците за градба и колкав од купувањето за инвестиција останува отворено прашање.

е-Трн да боцка во твојот инбокс