Британската автомобилска индустрија се најде меѓу два моќни економски блока и пред „тежок избор“ – да ја задржи отвореноста кон кинеските производители или да го заштити пристапот до европскиот пазар. „Гардијан“ пишува дека дилемата станува сè посериозна во пресрет на можни нови трговски мерки од Европската унија, кои би можеле да го ограничат извозот на автомобили произведени во Велика Британија.
Обединетото Кралство е специфичен случај меѓу западните пазари. Додека САД речиси целосно ги затворија вратите за кинеските автомобили преку високи царини, а ЕУ применува царини до 45 отсто, Лондон засега не воведува дополнителни давачки за кинеските возила. Токму тоа им овозможи на кинеските производители брзо да го зголемат присуството на британскиот пазар, но истовремено создаде нов притисок од Брисел.
Според „Гардијан“, европски претставници минатиот месец го предупредиле британскиот премиер Енди Бернам дека Лондон би требало да воведе царини за евтините кинески автомобили. Во спротивно, Брисел би можел да воведе протекционистички правила според принципот „произведено во Европа“, со што британските производители би можеле да изгубат дел од привилегираниот пристап до европскиот пазар.
Британската влада досега се спротивставува на таквиот пристап. Министерот за економија Џонатан Рејнолдс предупредува дека евентуалните царини најверојатно би предизвикале одмазднички мерки, што би можело да им ја намали продажбата на британските производители во Кина. Дополнително, повисоките царини би можеле да ги поскапат автомобилите за британските купувачи, кои сè почесто избираат кинески модели токму поради нивната пониска цена.
„Станува збор за тежок избор“, вели Емили Савиќ од консултантската компанија „РСМ УК“, оценувајќи дека Велика Британија не може неограничено да се обидува да ги балансира интересите на двете страни. Според неа, кинеските инвестиции би можеле да бидат значајни за британските производители, но пристапот до европскиот пазар е од суштинско значење за помалите компании и нивните добавувачи.
Кинеските автомобилски брендови веќе бележат значителен раст во Велика Британија. „БИД“, „Омода“ и „Џекоу“ повеќе од тројно го зголемиле својот удел на британскиот пазар на нови автомобили во првите осум месеци од 2026 година, достигнувајќи околу 12 отсто од вкупната продажба. Кинеската конкуренција, според британскиот „АутоТрејдер“, придонесува и за пониски цени и им овозможува на повеќе купувачи да си дозволат нов автомобил.
Растот продолжил и во септември, кога регистрациите на нови автомобили во Велика Британија биле за 12 отсто повисоки во споредба со истиот месец минатата година. Тоа е најголем септемвриски раст од 2017 година, а според прелиминарните податоци на Здружението на производители и трговци на автомобили, меѓу главните двигатели се зголемената побарувачка за електрични возила и растот на кинеските брендови. Меѓу најпродаваните модели биле „Џекоу 7“ и „БИД Силион 7“.
Но, токму европскиот пазар е најголемата причина за загриженост во британската индустрија. Во првата половина од годинава, дури 58 отсто од британскиот извоз на автомобили бил насочен кон ЕУ, додека на Кина отпаѓале околу четири отсто. Затоа британското здружение на производители и трговци предупредува дека новите европски правила, со кои субвенциите, даночните олеснувања и договорите за јавни набавки би се ограничиле на возила произведени во ЕУ, можат да претставуваат сериозна закана за британскиот автомобилски сектор.
„Автомобилските индустрии на Обединетото Кралство и ЕУ се длабоко поврзани“, вели извршниот директор на здружението, Мајк Хоуз, предупредувајќи дека практичното исклучување на возилата произведени во Британија од европскиот пазар би им нанело штета и на британските и на европските производители.
Во исто време, кинеските компании гледаат можност за дополнително проширување во Британија. „Чери“, на пример, преговара за производство на автомобили во фабриката на „Нисан“ во Сандерленд, што би можело да донесе нови инвестиции и работни места. Но, токму ваквите планови предизвикуваат загриженост во Европа. Претседателот на „Нисан Европа“, Масимилијано Месина, неодамна предупреди дека Европа не може да дозволи Велика Британија да стане „тројански коњ“ преку кој кинеските производители би го преплавиле европскиот пазар.
За британската автомобилска индустрија, затоа, дилемата станува многу поголема од прашањето за царините. Од една страна е кинескиот капитал, евтините автомобили и брзорастечкиот пазар, а од друга страна е Европската унија, која останува убедливо најважната дестинација за британскиот извоз на автомобили. Лондон сега се обидува да најде начин да не го изгуби ниту едниот пазар – но притисокот од двете страни станува сè поголем.
