Европската Унија разгледува можност идните земји-членки привремено да не добијат право на вето за дел од најчувствителните одлуки во блокот, објави „Гардијан“, повикувајќи се на извори во ЕУ.
Според планот што се разгледува во Европската комисија, новите членки не би имале автоматско право да блокираат одлуки за надворешна политика, даночни прашања и други области каде што денес е потребна едногласност. Ограничувањето би траело неколку години по пристапувањето и би било впишано во договорите за членство.
Идејата најпрво се поврзува со Црна Гора, која е најнапредната земја-кандидат и се надева дека ќе стане 28. членка на ЕУ до 2028 година. Во април, амбасадорите на ЕУ одобрија формирање работна група за подготовка на пристапниот договор на Црна Гора, што покажува дека процесот влегува во завршна фаза.
Ако ваквата клаузула се вметне во договорот со Црна Гора, тој модел подоцна би можел да се користи и за други кандидатки, меѓу кои се земјите од Западен Балкан, Молдавија и Украина. „Гардијан“ пишува дека мерката е правно чувствителна и мора да биде временски ограничена за да не создаде впечаток на членки од втор ред.
Причината за ваквото размислување е стравот дека проширена ЕУ со 33, 34 или 35 членки би можела да стане уште потешка за управување ако секоја земја може сама да блокира големи одлуки. Во Брисел веќе постои замор од ситуациите во кои една членка, особено Унгарија, блокира одлуки за Украина, санкции или надворешна политика.
Германија подолго време турка реформа на начинот на одлучување во ЕУ, особено укинување или ограничување на едногласноста во надворешната политика. Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул неодамна предупреди дека Унија со повеќе од 33 членки не може да функционира со правила дизајнирани за многу помал блок.
За Македонија, оваа дебата е особено важна. Земјата со години го чувствува ветото како политичка алатка што може да го блокира европскиот пат, дури и кога реформската агенда формално продолжува. Ако ЕУ навистина тргне кон ограничување на правото на вето за новите членки, тоа ќе биде голем пресврт: блокот би се обидел да спречи идните членки да го користат истиот механизам со кој денес често се блокираат кандидатите.
