Бразил денеска гласа за нов претседател во изборна трка што се одвива во услови на силна политичка поларизација. Во центарот на вниманието се актуелниот претседател Луиз Инасио Лула да Силва, познат како Лула, и сенаторот Флавио Болсонаро, син на поранешниот претседател Жаир Болсонаро. И двајцата се меѓу водечките кандидати, а последните истражувања покажуваат тесна разлика меѓу нив, без сигурност дека некој ќе обезбеди доволно гласови за победа во првиот круг.

Доколку ниту еден кандидат не освои повеќе од 50 отсто од важечките гласови, двајцата со најмногу гласови ќе продолжат во втор круг, закажан за 25 октомври. На изборите учествуваат вкупно 13 кандидати, но Лула и Флавио Болсонаро во последните недели се издвојуваат како главни фигури во претседателската трка.

Главни теми во кампањата се криминалот и јавната безбедност, улогата на државата во економијата, независноста на Врховниот суд, економските прашања и односите со САД. Флавио Болсонаро, кандидат на десничарската Либерална партија, се залага за намалување на државната администрација, поостар пристап кон криминалот и поблиски односи со Вашингтон. Лула, од левичарската Работничка партија, ветува продолжување на социјалните програми и јавните инвестиции, со задржување на силната улога на државата.

Лула, кој има 80 години, се обидува да освои четврти, не последователен претседателски мандат. Претходно беше претседател од 2003 до 2010 година, а на власт се врати по победата на изборите во 2022 година. Доколку повторно биде избран, ќе стане еден од најстарите претседатели во историјата на Бразил.

Флавио Болсонаро првпат се кандидира за претседател

Флавио Болсонаро е сенатор од 2019 година и ова е негов прв претседателски изборен настап. Тој е најстариот син на поранешниот претседател Жаир Болсонаро, кој ги загуби изборите во 2022 година од Лула со тесна разлика.

Жаир Болсонаро во 2025 година беше осуден на повеќе од 27 години затвор поради неговата улога во заговорот за државен удар по изборниот пораз. Во моментов ја издржува казната во домашен притвор. Флавио во кампањата најави дека би се залагал за амнестија, а доколку тоа не е можно, и за помилување на својот татко и други лица осудени за учество во немирите од јануари 2023 година.

Не се избира само претседател

Бразилските гласачи денеска не одлучуваат само за претседателската функција. На изборите се избираат и членови на Националниот конгрес, гувернери и претставници во регионалните законодавни тела. Се избираат сите 513 членови на Претставничкиот дом, како и 54 од вкупно 81 сенатор, а гласачите избираат и гувернери во 26 сојузни држави и во Федералниот округ.

Гласањето во Бразил е задолжително за граѓаните опфатени со изборниот систем, што значи дека изборите мобилизираат огромен број гласачи. Првите резултати се очекуваат по затворањето на избирачките места, а доколку ниту еден кандидат не го достигне потребниот праг, финалната одлука ќе биде донесена во вториот круг на 25 октомври.

Изборите се следат и надвор од Бразил, бидејќи исходот може да влијае врз односите на најголемата латиноамериканска економија со САД, Кина и другите земји од Глобалниот југ. Во исто време, изборите се одржуваат во момент на силна поларизација и дебати за иднината на бразилските демократски институции, економијата, безбедноста и улогата на државата.