Безбедносниот пропуст откриен во програмскиот јазик PHP предизвика превентивно исклучување на десетици владини интернет-страници во Холандија, Финска и Белгија. Американската агенција за сајбер-безбедност CISA издаде итно предупредување за надградба на серверите по објавувањето на пропустот наречен php2shell. Овој програмски код денес поддржува над 75 проценти од глобалниот веб, па грешката овозможува целосно далечинско преземање контрола врз серверите без претходна автентикација.
Безбедносните истражувачи од компаниите Калиф и Виз ја идентификуваа слабоста со помош на напредни AI алатки за длабинска анализа на отворен код. Пропустот е заведен под ознаките CVE-2026-109618 и CVE-2026-109619, а засега верзиите на PHP од гранките 8.1, 8.2 и 8.3.
Напаѓачот може да испрати малициозно спакувано барање преку стандарден веб-образец и да изнуди извршување на произволен код во оперативниот систем. Тимот за развој на PHP експресно објави вонредни безбедносни ажурирања, апелирајќи системските администратори веднаш да ја направат инсталацијата.
Холандската влада синоќа сопре повеќе од 40 јавни дигитални сервиси како мерка на претпазливост додека траеше инсталацијата на новите пакети. Сличен чекор презедоа и институции во Белгија, додека финските власти регистрираа десетици обиди за автоматско скенирање на серверите пред закрпите да бидат поставени.
Линукс дистрибуциите како Дебијан, Арч и АлмаЛинукс уште во текот на ноќта ги дистрибуираа надградените верзии до корисниците. Проблемот станува посложен кај постарите веб-решенија што работат на напуштени верзии на PHP каде што официјални поправки веќе не се испорачуваат.
Овој глобален инцидент директно удира и врз македонскиот дигитален простор каде што доминантен дел од државните институции, образовните платформи и граѓанските портали работат на системи за управување со содржини базирани токму на PHP, како Вордпрес.
Националниот ЦИРТ центар и локалните ИТ администратори се соочуваат со ризик од автоматски напади насочени кон базите со податоци на граѓаните. Одложувањето на надградбите во институциите најчесто се должи на застарени софтверски договори и бавни бирократски постапки, што во вакви кризи создава директна безбедносна дупка.
