Германската крајнодесничарска партија АфД води во повеќе анкети пред неделните покраински избори во Саксонија-Анхалт, а нејзината цел е освојување апсолутно мнозинство и формирање покраинска влада. Евентуалната победа би претставувала историски преседан за Германија и сериозен удар за канцеларот Фридрих Мерц и неговата владејачка коалиција.
На 6 септември во Саксонија-Анхалт ќе се одржат избори за покраинскиот парламент, на кои АфД се надева на резултат што би ѝ овозможил самостојно да ја преземе власта. Покраината, со околу 2,1 милион жители, со години е под управа на конзервативната Христијанско-демократска унија (ЦДУ), партијата на канцеларот Фридрих Мерц.
АфД е особено силна во поранешна Источна Германија, каде што последните години бележи значителна поддршка. На федералните избори во 2025 година освои 20,8 проценти од гласовите, што беше нејзин најдобар резултат досега и ја направи најголема опозициска партија во Бундестагот.Сега партијата сака да направи уште еден чекор,да ја преземе власта на покраинско ниво.
Првпат премиер од крајната десница?
Евентуалното формирање влада предводена од АфД би било политички преседан во современа Германија. Партијата постои 13 години, но досега не успеала да формира покраинска или сојузна влада. Политикологот Волфганг Меркел од берлинскиот центар WZB оценува дека победа и формирање влада на АфД би значеле рушење на досегашното политичко табу.
АфД е партија со силна антиимиграциска политика, а нејзиниот покраински огранок во Саксонија-Анхалт е класифициран од германските безбедносни служби како „докажано десноекстремистичка“ организација. Партијата ја отфрла ваквата оценка.
Незадоволството од владата на Мерц ѝ оди во прилог
Растот на АфД не се должи само на миграциското прашање. Партијата го користи и незадоволството од состојбата во германската економија, како и од политиката на федералната влада. Германија се соочува со продолжен период на економски слаб раст, додека владата на Мерц се обидува да ги зголеми инвестициите во одбраната, да ја модернизира инфраструктурата и истовремено да ги ограничи трошоците во други области.
Токму економските проблеми и чувството на незадоволство кај дел од населението се меѓу темите на кои АфД ја гради кампањата.
АфД бара и промена на политиката кон Русија
Партијата во кампањата заговара и значително поинаков пристап кон војната во Украина и односите со Русија. АфД се залага за укинување на санкциите кон Москва и за преиспитување на германската политика кон Русија.
Таквата позиција е во директен судир со актуелниот курс на германската влада и со политиката на Европската Унија кон Москва по руската инвазија на Украина.
ЦДУ се соочува со тежок избор
За ЦДУ, изборите во Саксонија-Анхалт се значаен тест. Партијата управува со покраината од 2002 година, но сега се соочува со сериозен предизвик од АфД. Најголемото прашање ќе биде дали другите партии би биле подготвени да формираат коалиција за да ја спречат АфД да дојде до власт доколку таа освои најмногу гласови, но не и апсолутно мнозинство.
Токму тој исход би можел да биде клучен за иднината на германската политика: дали досегашниот „ѕид“ кон АфД ќе остане на сила или првата покраинска влада предводена од крајната десница ќе стане реалност.
