За луѓето што живеат таму, промените ги погодуваат домовите, храната и заработката, а нивното влијание се пренесува далеку од северот.
Истражување на научници од универзитетите во Гетеборг и Колорадо во Болдер покажува дека првиот летен ден со речиси целосно исчезнат морски мраз би можел да пристигне веќе во 2027 година. Тоа е едно од најекстремните можни сценарија, а не сигурна прогноза. Научниот израз „Арктик без мраз“ означува површина со помалку од еден милион квадратни километри морски мраз, а не исчезнување на секое парче лед.
Првиот таков ден не би значел дека Арктикот веднаш ќе остане без мраз цело лето или секоја наредна година. Но би означил голема промена во регион чиј морски мраз има важна улога во регулирањето на климата. Светлата ледена површина одбива дел од сончевата енергија, додека потемната вода што се открива под неа впива повеќе топлина. Така, губењето на мразот дополнително го засилува загревањето.
За крајбрежните населби, ова има многу конкретна цена. Морскиот мраз ја намалува изложеноста на брегот на бранови, а трајно замрзнатото земјиште ја одржува стабилноста на теренот. Кога тие се повлекуваат и се одмрзнуваат, куќите, патиштата и друга инфраструктура стануваат поранливи. Американската Национална управа за океани и атмосфера, НОАА, предупредува дека арктичките заедници веќе мора да носат тешки одлуки поради ерозијата, бурите и одмрзнувањето на почвата.
Под земјата се наоѓа уште еден проблем. Пермафростот, односно почвата што останува замрзната најмалку две последователни години, чува огромни количества органски јаглерод. Според процените наведени од НОАА, почвите во северниот пермафростен регион содржат меѓу 1.460 и 1.600 милијарди тони органски јаглерод.
Со одмрзнувањето, микроорганизмите ја разградуваат органската материја и ослободуваат јаглерод диоксид и метан. Тоа создава дополнителен извор на гасови што го загреваат светот. Затоа, повеќе зеленило на северот само по себе не значи дека климатската состојба се подобрува. NOAA Arctic
Промените под морската површина можат да бидат подеднакво драматични. Во источниот дел на Беринговото Море, меѓу 2018 и 2021 година исчезнале околу десет милијарди снежни ракови. Истражувачите го поврзуваат масовното угинување со морскиот топлотен бран и недостигот од храна: во потоплата вода на раковите им била потребна повеќе енергија за да преживеат.
Падот на нивната бројност ги погодил рибарите, преработувачите и заедниците што зависат од овој улов. Еколошката промена станала и економски удар.
Кога станува збор за поплавувањето на крајбрежните градови, важна е разликата меѓу морскиот и копнениот мраз. Топењето на мразот што веќе плови во океанот нема ист ефект како топењето на глечерите и ледената покривка на Гренланд. Копнениот мраз внесува дополнителна вода во морето и придонесува за неговото подигнување, со последици за брегови оддалечени илјадници километри од Арктикот.
Сепак, предупредувањето за прв ден без речиси никаков морски мраз не значи дека намалувањето на емисиите станало бесмислено. Истражувачите нагласуваат дека нивното силно ограничување може да го одложи овој момент и да го скрати периодот во кој океанот останува без ледена покривка. Разликата меѓу пократка и подолга сезона без мраз значи многу за животните, крајбрежните населби и луѓето чија егзистенција зависи од студениот север.