Истражувањата покажуваат дека таквото сценарио, во комбинација со глобалното затоплување, би можело да ги засили летните суши во Европа. Тоа е ризик што го засега и нашиот регион, иако точните локални последици сè уште се неизвесни.
Во средиштето на овие предупредувања е Атлантската меридионална превртена циркулација, позната како АМОК. Станува збор за голем систем од океански струи што пренесува топла вода од тропските предели кон северниот Атлантик. Таму водата се лади, станува погуста и тоне, а потоа во длабочините се движи кон југ.
Овој систем помага во распределбата на топлината и има големо влијание врз европската клима. Но затоплувањето на океанот и приливот на слатка вода од топењето на мразот и од врнежите ја намалуваат густината на површинската вода. Тоа го отежнува нејзиното тонење и може да ја ослаби циркулацијата.
Изразот „ново ледено доба“, кој често се појавува во насловите, ја поедноставува научната слика. Последиците не би биле исти во цела Европа. Моделите покажуваат можност за изразено заладување во северните делови на континентот, но неговата сила зависи и од нивото на глобалното затоплување. Таквите резултати не можат директно да се пренесат врз Македонија или врз целиот Балкан.
За регионот особено значајно е што би се случувало со водата. Истражување на научници од Универзитетот во Утрехт и холандскиот метеоролошки институт КНМИ покажува дека колапс на АМОК би можел да ги намали врнежите во Европа. Во сценаријата што вклучуваат и глобално затоплување, зголемената потенцијална загуба на вода преку испарување и растенијата дополнително ги засилува сезонските суши. Сепак, ова се моделски сценарија, а не временска прогноза за конкретна година.
За балканските земји, можните последици од таква промена би се почувствувале далеку надвор од временската прогноза. Помалку достапна вода во лето би значело поголем притисок врз наводнувањето, водоснабдувањето и хидроенергетиката. Земјоделците би морале да се приспособуваат на променети услови за одгледување, а управувањето со акумулациите би станало уште поважно. Ова се можни регионални последици од опишаното сценарио, а не утврдена прогноза за секоја балканска држава.
Притоа, слабеење и целосен колапс не се исто. Меѓувладиниот панел за климатски промени оценува дека АМОК многу веројатно ќе ослабне во текот на овој век. За проценката дека нема да дојде до нагол колапс пред 2100 година наведува средно ниво на доверба. Научната неизвесност останува значајна, особено околу прагот и времето на евентуалната голема промена.
За Балканот, овие истражувања отвораат конкретни прашања: колку вода се губи во водоводите, колку е ефикасно наводнувањето и колку земјоделството и енергетиката можат да издржат подолги сушни периоди? Подготовката за такви услови има практична вредност и додека научниците продолжуваат да утврдуваат колкав е ризикот од голем пресврт во Атлантикот.
