Таквиот резултат покажува дека вкупното производство едвај го надминува ланското ниво. Позначајно од самиот скромен раст е каде се појавува слабоста: кај машините, електричната опрема и моторните возила.
Според Државниот завод за статистика, индустриското производство во август се намалило за 1,9 отсто на годишно ниво. Рударството бележи пад од 10,1 отсто, преработувачката индустрија од 1,3 отсто, додека снабдувањето со електрична енергија, гас, пареа и климатизација пораснало за 0,8 отсто.
Рударството има најостар процентуален пад меѓу овие три сектори, но тоа не значи дека единствено, или најмногу, го објаснува вкупниот индустриски минус. Влијанието на секоја дејност зависи и од нејзиното учество во производството. Голем пад во помал сектор може да има послаб ефект од поумерено намалување во дејност со поголема тежина.
Токму затоа внимание заслужуваат податоците за преработувачката индустрија. Статистика ги издвојува електричната опрема, машините и моторните возила како дејности со најголемо влијание врз августовското намалување. Производството на електрична опрема опаднало за 6,9 отсто, на машини и уреди за 9,6 отсто, а на моторни возила, приколки и полуприколки за 8,7 отсто.
Истовремениот пад во овие дејности отвора прашање дали производителите се соочуваат со послаби нарачки, промени во производните програми или привремени застои. Соопштението не ги утврдува причините, па од него не може да се заклучи дека намалувањето е последица исклучиво на странската побарувачка, домашните трошоци или состојбата во конкретни компании. За таква оценка се потребни податоци за нарачките, извозот и искористеноста на капацитетите.
Разликите меѓу индустриските групи дополнително ја покажуваат нерамномерната состојба. Производството на капитални производи е намалено за 8,9 отсто, а на интермедијарни производи, без енергија, за 4 отсто. Истовремено, трајните производи за широка потрошувачка бележат раст од 5 отсто, а нетрајните од 7 отсто.
Тоа значи дека деловите од индустријата што произведуваат опрема и производи за натамошна преработка имаат послаб резултат од производството на стоки за крајна потрошувачка. Сепак, растот на потрошувачките производи не е автоматски доказ дека домашните граѓани купуваат повеќе: дел од производството може да биде наменето за извоз или за залихи. Исто така, падот на капиталните производи сам по себе не ја мери промената на вкупните инвестиции во земјата.
Осуммесечниот раст и августовскиот пад треба да се читаат одделно. Растот од 0,6 отсто се однесува на целото производство од јануари до август во споредба со истиот период лани. Августовските минус 1,9 отсто се споредба само со август 2025 година, а не со јули годинава. Од овие две бројки не може да се утврди дали падот се забрзува од месец во месец.
Од истата причина, оценката дека рударството е „во слободен пад“ е посилна од доказите прикажани во текстот. Намалувањето од 10,1 отсто е значително, но се однесува на еден месец во годишна споредба. За да се утврди подолготрајно влошување, потребна е серија податоци за повеќе месеци, како и објаснување за движењата во одделните рударски дејности.
За економијата, ризикот е ваквата слабост да потрае. Продолжено намалување на производството може да ги наведе компаниите да ги одложат инвестициите, да го ограничат новото вработување или да ги намалат нарачките кај добавувачите. Ова се можни последици, а не состојби што ги потврдува августовскиот индекс.
Затоа, клучниот тест во следните месеци ќе биде дали машините, електричната опрема и автомобилското производство ќе закрепнат. Позитивната стапка од 0,6 отсто засега покажува минимално подобрување во однос на лани, но не е доволна основа за оценка дека индустријата влегла во стабилен раст.
