Елвис – од сиромаштијата во Тупело до тронот на рокенролот

На 16 август 1977 година Елвис Присли беше пронајден без свест во Грејсленд. Имаше само 42 години, но зад себе веќе остави музичко и културно наследство што продолжува да живее речиси половина век подоцна.

На 16 август се навршуваат 49 години од смртта на Елвис Присли, една од најпрепознатливите и највлијателни личности во историјата на популарната музика. „Кралот на рокенролот“ почина во 1977 година во својот дом Грејсленд во Мемфис, на само 42-годишна возраст.

Неговата смрт го шокираше светот, но не ја прекина неговата приказна. Напротив, Елвис по смртта стана уште поголема културна икона — симбол на рокенролот, младешкиот бунт, славата и темната страна на американскиот сон.

Од сиромашно момче до музичка сензација

Елвис Арон Присли е роден на 8 јануари 1935 година во Тупело, Мисисипи, во сиромашно работничко семејство. Растел опкружен со госпел, кантри, блуз и ритам и блуз — музички влијанија што подоцна ќе ги спои во звук кој ќе ја освои Америка.

Во 1954 година, во студиото „Сан рекордс“ во Мемфис, ја сними песната „That’s All Right“. Снимката се смета за еден од моментите што го најавија пробивот на рокенролот во американската мејнстрим-култура.

Само две години подоцна, со „Heartbreak Hotel“, Елвис веќе беше национална сензација. Следуваа „Hound Dog“, „Don’t Be Cruel“, „Love Me Tender“ и „Jailhouse Rock“ — песни што не само што ги освојуваа топ-листите, туку го менуваа начинот на кој младите се облекуваа, танцуваа и се однесуваа.

фото: George Kalinsky/AP

Човекот кој ја исплаши „пристојна“ Америка

Неговите движења на сцената, денес речиси безопасни, во конзервативна Америка од педесеттите години беа прогласувани за скандалозни. Телевизиите понекогаш го снимаа само од половината нагоре, а моралните чувари предупредуваа дека неговата музика ја „расипува младината“.

Токму тоа беше доказ дека се случува нешто поголемо од обична музичка сензација. Елвис стана лице на генерацијата која бараше повеќе слобода и простор за сопствен глас.

Неговиот успех, сепак, не може да се одвои од афроамериканската музика од која силно црпеше. Елвис не го измисли рокенролот, но помогна блузот, госпелот и ритам и блузот да стигнат до масовната бела публика во Америка. Поради тоа, неговото наследство и денес се разгледува и низ прашањата за расата, музичкото влијание и нееднаквата распределба на славата во американската индустрија.

Холивуд, војската и големото враќање

На врвот од славата, Елвис замина на воена служба во Германија. По враќањето се насочи кон Холивуд и сними повеќе од 30 филмови, меѓу кои „Blue Hawaii“, „Viva Las Vegas“ и „Jailhouse Rock“.

До крајот на шеесеттите години неговата музичка кариера почна да ја губи силата, но телевизискиот специјал од 1968 година го врати на сцената во полна форма. Облечен во црна кожа, Елвис повторно потсети зошто стана Кралот.

Следуваа концерти во Лас Вегас, големи турнеи и спектаклот „Aloha from Hawaii“ од 1973 година, еден од најпознатите телевизиски музички настани во своето време.

Последните години зад блескавата фасада

Зад славата, светлата и белите сценски костими, здравјето на Елвис нагло се влошуваше. Тој се бореше со повеќе здравствени проблеми и со зависност од лекови што му биле издавани на рецепт.

На 16 август 1977 година беше пронајден без свест во Грејсленд. Иако првично како причина беше наведена срцева слабост, подоцнежните медицински анализи покажаа дека неговата смрт била сложен резултат од нарушеното здравје и употребата на повеќе лекови. Затоа, тврдењето дека починал едноставно од „срцев удар предизвикан од лекови“ е премногу категорично.

Кралот никогаш не го напушти светот

Грејсленд денес е музеј и место на своевидно аџилак за неговите обожаватели. Секоја година, околу годишнината од неговата смрт, илјадници луѓе пристигнуваат во Мемфис за да му оддадат почит.

Елвис не го создаде рокенролот сам, но му даде лице, движење и глас што светот не можеше да го игнорира. Почина на 42 години, но песните, сценскиот магнетизам и противречностите што го следеа останаа живи.

е-Трн да боцка во твојот инбокс