Украинскиот претседател Володимир Зеленски треба да се согласи на територијален компромис за да се постигне мировен договор со Москва, да прифати неутрален статус и да се откаже од членството во НАТО, како и од некои други услови, во замена за безбедносни гаранции. Ова се тврдењата изнесени во написот на српскиот весник „Политика“, кој ја опишува актуелната фаза од дипломатските напори за прекин на војната како можен пресврт.

Американскиот потпретседател Џеј-Ди Венс потврдил дека специјалниот претставник на американскиот претседател, Стив Виткоф, со таква порака од Вашингтон најпрво отпатувал во Осло, каде што разговарал со Зеленски и со лидерите на неколку европски земји, а потоа во Санкт Петербург, на средба со рускиот претседател Владимир Путин.

Сепак, по разговорите во Осло ниту еден од учесниците не се обратил пред новинарите, иако тоа е вообичаена практика во вакви дипломатски ситуации. Затоа засега не е познато како Зеленски и европските лидери реагирале на американскиот предлог, ниту дали во текот на разговорите биле направени измени или бил постигнат некаков компромис.

Зеленски досега во повеќе наврати одбиваше територијални отстапки, со поддршка од западни и европски лидери кои се незадоволни од односот на Трамп кон Путин и од она што го оценуваат како недостиг од критики кон рускиот претседател. Според последните извештаи наведени во написот, украинскиот претседател сега би можел да прифати „замрзнување на војната“ долж сегашната линија на фронтот.

Трамп сè повеќе го притиска Зеленски за мировен договор

Според оценката на „Њујорк тајмс“, Трамп сè повеќе е склон да го притисне Зеленски да прифати мировен договор. Вашингтон, пишува весникот, се подготвува да го убеди украинскиот претседател дека инсистирањето на територијалните прашања нема смисла и дека Украина дури би можела да има корист доколку престане да се спротивставува на договорот.

Односите меѓу Трамп и Зеленски се влошени до степен што би можеле да прераснат во отворен конфликт, наведуваат американски медиуми. За сериозното влошување пишува и порталот „Аксиос“, кој оценува дека Трамп е лут на Зеленски затоа што украинскиот претседател смета дека Вашингтон има обврска да продолжи да ја поддржува Украина.

И „Блумберг“ во своја анализа наведува дека Трамп сè почесто го набљудува руско-украинскиот конфликт низ призмата на цените на енергентите. Американскиот претседател е незадоволен и затоа што Зеленски го игнорирал неговиот повик Украина да престане со нападите врз руските капацитети за преработка на нафта.

Некои воени аналитичари претпоставуваат дека Вашингтон, незадоволен од ставот на Киев, би можел да престане да доставува разузнавачки податоци што украинските вооружени сили ги користат за напади врз рафинерии. Можно е, според нивните процени, да биде прекината и испораката на оружје во рамките на програмата на НАТО.

Оваа можност се поврзува со ставот на Трамп дека рускиот претседател Путин повеќе сака да се стави крај на конфликтот отколку Зеленски.

Сè поостри критики од Белата куќа

Во изминатите денови Трамп упати низа остри критики кон украинскиот претседател. Изјави дека Зеленски не е човек со кого може да се соработува и дека не сака да има работа со него. Го спореди со основач на патувачки циркус и го обвини дека ја уништил Украина.

Советникот на американскиот претседател, Алекс Брусевич, исто така порача дека треба да се престане со претставувањето на Зеленски како добар сојузник. Според него, украинскиот претседател им нанесува штета и на Трамп и на американскиот народ.

Зеленски, според написот, е свесен дека губењето на САД и на Трамп како сојузници би претставувало тежок удар за украинските интереси. Во обид да ги ублажи несогласувањата, тој изјавува дека и понатаму го смета американскиот претседател за сојузник. Истовремено предупредува дека евентуалното приклонување на Трамп кон Путин би било историска грешка.

Во Москва, пак, се оценува дека Зеленски нема политички кредибилитет да му држи лекции на американскиот претседател.

Средбата Путин – Виткоф и неизвесноста околу договорот

Средбата меѓу Стив Виткоф и рускиот претседател Владимир Путин во Санкт Петербург, според написот, поминала во пријателска атмосфера. Путин му испратил поздрави на Трамп и му се заблагодарил за, како што ја опишал, добронамерната ангажираност во напорите за мир во Украина и за запирањето на воведувањето нови санкции против Русија.

Поконкретни процени за можноста за мировен договор ќе може да се дадат откако Москва ќе го разгледа американскиот план и ќе ги формулира своите забелешки.

Трамп тврди дека мирот во Украина е поблиску од кога било. Експертите, сепак, оценуваат дека останува уште многу работа пред да може да се постигне таков договор.

Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, претходно истакна дека мировен договор не може да биде склучен без согласност и потпис на официјален претставник на Украина. Во спротивно, Киев би можел да ја оспори неговата важност, што би можело да доведе до обновување на конфликтот, исход што, според оценката во написот, не би го посакувале ниту Москва ниту Вашингтон.