Државјаните на Србија што живеат во странство од утрово излегуваат на гласање на предвремените парламентарни избори. Во повеќе европски градови се формираа долги редици, а фотографиите и видеоснимките покажуваат граѓани кои со часови чекаат за да го остварат своето избирачко право.

Гласањето за српската дијаспора се организира на вкупно 93 избирачки места во 37 држави низ светот.

За гласање надвор од границите на Србија се пријавиле рекордни 102.147 избирачи, што е повеќе од два и пол пати над бројката на пријавени на парламентарните избори во 2023 година. Републичката изборна комисија одлучила гласањето во странство да трае 13 часа и да заврши најдоцна до 20 часот по српско време, без оглед на временската зона во која се наоѓа избирачкото место.

Со часови се чека во Лондон, Виена и Загреб

Долги редици се забележани во повеќе европски градови. Граѓани од Париз, Минхен, Осло и други места ја известиле редакцијата на телевизијата Н1 дека со часови чекаат за да стигнат до гласачките кутии. Голем број избирачи се собрале и пред српската амбасада во Лондон, каде што редицата се протегала по две улици. Редици се формирале и пред конзуларното одделение на српската амбасада во Виена, како и пред амбасадата во Загреб.

Во Загреб гласале државјани на Србија што живеат во различни делови на Хрватска, меѓу кои Риека, Сплит, Задар и Ровињ.

Голем одѕив е забележан и во Копенхаген и Мадрид.

Некои гласачи патувале повеќе од 3.000 километри

За дел од српските државјани што живеат во странство, гласањето подразбирало долго патување и необични термини. Во Чикаго избирачките места биле отворени од еден часот по полноќ до 14 часот по локално време. Во Њујорк и Вашингтон гласањето се одвивало од два часот по полноќ до 15 часот.

Во Лос Анџелес гласањето започнало уште во 23 часот по локално време, но и покрај доцниот термин, се формирала редица од неколку стотици луѓе.

Слична организација имало и во Австралија и Океанија, каде што гласањето започнувало доцна попладне или навечер, а завршувало во текот на ноќта или следното утро. На Нов Зеланд избирачкото место било отворено од 19 часот до осум часот наутро.

Во Џакарта гласале државјани на Србија што живеат во осум земји од Југоисточна Азија. Според членката на избирачкиот одбор Наташа Разак, во српската амбасада владеела празнична атмосфера. Некои избирачи поминале повеќе од 3.000 километри за да го остварат своето право на глас.

Критики за термините и оддалеченоста на избирачките места

Организацијата на гласањето предизвика незадоволство кај дел од граѓанските здруженија и претставниците на дијаспората. Тие предупредуваат дека необичните термини, заедно со големите растојанија до избирачките места, дополнително го отежнуваат гласањето.

Од друга страна, српскиот министер за надворешни работи Марко Ѓуриќ изјави дека термините и локациите на избирачките места биле утврдени врз основа на логистички, безбедносни и кадровски критериуми.

Во Босна и Херцеговина се отворени вкупно 28 избирачки места, на кои право на глас имаат нешто помалку од 20.000 српски државјани. Можат да гласаат оние што имаат живеалиште во Србија и навреме се пријавиле за гласање во странство.Големиот број пријавени избирачи и редиците во повеќе градови покажуваат дека значителен дел од српската дијаспора сака да учествува во одлучувањето за политичката иднина на земјата, и покрај логистичките пречки.