Венера е речиси близнак на Земјата по големина и маса, но има една голема разлика – нема природен сателит. Нови компјутерски симулации покажуваат дека можеби некогаш имала месец, но дека тој со текот на времето бил повлечен назад кон планетата и уништен. Зошто Венера нема месец, иако по големина и маса е многу слична на Земјата?
Тоа е едно од старите прашања во планетарната наука. Ново истражување сугерира дека одговорот можеби се крие во начинот на кој Венера се вртела околу својата оска во далечното минато. Астрономите користеле компјутерски симулации за да следат како би се однесувал хипотетички месец околу Венера под влијание на гравитациските и плимните сили.
Според резултатите, судбината на сателитот во голема мера зависела од брзината со која се ротирала младата Венера.
Ако Венера се вртела брзо, месецот можел да преживее
Научниците претпоставуваат дека огромен судир во раната историја на Венера можел да создаде диск од материјал околу планетата, од кој би се формирал месец. Но, што ќе се случело потоа зависело од ротацијата на планетата. Доколку ударот ја оставил младата Венера во брза ротација, со ден пократок од околу 12 часа, голем сателит со маса слична на Месечината можел да остане во орбитата милијарди години.
При побавна ротација, ситуацијата била сосема поинаква. Плимните сили постепено би го влечеле сателитот кон Венера. Со текот на времето, тој би се приближувал сè повеќе до планетата, а гравитацијата на Венера на крајот би можела да го распарчи.
Според симулациите, тоа би можело да се случи во период од околу 30 милиони до 1,7 милијарди години.
Не морало да има уште еден катастрофален удар
Интересно е што истражувањето не бара дополнителен голем космички настан за да се објасни исчезнувањето на евентуалниот месец.
Научниците ги споредиле резултатите од симулациите на орбитата со одделни модели на големи судири со Венера.
Тие модели покажуваат дека судирите што би можеле да ја остават Венера со бавна ретроградна ротација најчесто би создале дискови од материјал што повторно би паднале на планетата. Во некои случаи би можел да се создаде и месец, но тој би бил на самата граница на стабилноста под влијание на плимните сили. Тоа отвора можност Венера да го изгубила својот евентуален месец преку сосема природна плимна еволуција, без потреба од нова космичка катастрофа.
Венерината внатрешност сè уште крие непознати
Истражувачите користеле два различни модели за тоа како карпестата внатрешност на Венера ја дисипира плимната енергија. Двата модели давале слични резултати при побавна ротација, но се разликувале кога станувало збор за масивни месеци и брза ротација. Тоа покажува дека конечниот исход зависи и од својствата на внатрешноста на Венера, за кои научниците сè уште немаат доволно директни податоци.
Истражувањето не е важно само за Венера. Научниците сметаат дека слични егзопланети кои орбитираат многу блиску до своите ѕвезди веројатно тешко би задржале големи природни сателити. Тоа може да има последици и за нивната климатска стабилност.
Сепак, постоењето месец не е предуслов за планетата да биде погодна за живот. Природниот сателит може да има одредени влијанија врз планетата, но не е единствениот фактор што ја одредува нејзината населивост.
Резултатите од истражувањето се објавени во научното списание „Астрофизикал журнал“.
