Во првата половина од 2026 година глобалните инвеститори најавиле околу 538 милијарди долари прекугранични „гринфилд“ инвестиции, вложувања со кои се градат нови капацитети и проекти од почеток. Главниот двигател на овој капитален бран е инфраструктурата потребна за развојот на вештачката интелигенција.
Најголем дел од новите инвестиции се насочени кон комуникацискиот сектор, каде што компаниите во првите шест месеци од годинава најавиле 139,3 милијарди долари. Речиси целата вредност на трите следни најголеми сектори заедно е на ниво на овие вложувања, а во центарот на бумот се – дата-центрите.
Дата-центрите повлекоа повеќе од 131 милијарда долари
Компаниите најавиле повеќе од 131 милијарда долари инвестиции во дата-центри, инфраструктура која обезбедува огромна компјутерска моќ за обука и функционирање на големите модели на вештачка интелигенција. Еден проект особено се издвојува.
Во мај 2026 година јапонската технолошка компанија „СофтБанк“ најавила дека ќе инвестира повеќе од 50 милијарди долари во дата-центри во Франција. Планот предвидува од 2031 година во земјата да бидат изградени капацитети со вкупно 3,1 гигавати. Според објавените податоци, само оваа инвестиција претставува речиси четвртина од најавените странски директни инвестиции во дата-центри во првата половина од годинава.
Бумот на ВИ затоа не се ограничува на софтверот. За да функционираат моделите, потребни се огромни количества процесорска моќ, сервери, мрежна инфраструктура и електрична енергија.
Следната сметка е за струја
Растот на дата-центрите директно се прелева во енергетскиот сектор. Обновливите извори на енергија се втори според вредноста на најавените „гринфилд“ странски инвестиции, со 73,3 милијарди долари. Најголем дел од тие вложувања во обновливата енергетика се однесуваат на соларната енергија, а потоа следуваат водородот и новите чисти технологии, како и енергијата од ветер.
Сепак, инвестициите во обновливи извори благо се намалиле во 2026 година, меѓу другото и поради тоа што американските компании им дале помал приоритет. Паралелно со тоа, 44,7 милијарди долари биле најавени за јаглен, нафта и гас.
Особено е интересен еден пример од САД: околу 75 отсто од овие инвестиции доаѓаат од нов објект за производство на природен гас во Охајо, кој се развива за снабдување на дата-центар што се гради во близина.
Тоа покажува како растот на ВИ создава нова побарувачка за стабилно снабдување со електрична енергија – и како таа побарувачка може да го поттикне инвестирањето и во фосилни горива.
Полупроводниците се следниот дел од сложувалката
Влијанието на вештачката интелигенција се гледа и во останатите сектори. Полупроводничката индустрија во првата половина од 2026 година привлекла 38,8 милијарди долари странски директни инвестиции. Тоа е значително помалку од 138 милијарди долари регистрирани во текот на целата 2025 година, но и понатаму покажува колку е тесно поврзан развојот на ВИ со производството на чипови.
Во јануари годинава американскиот производител на чипови „Микрон“ најави инвестиција од 24 милијарди долари во производство на полупроводници во Сингапур. Покрај чиповите, компаниите во првите шест месеци од 2026 година најавиле и 24,9 милијарди долари инвестиции во транспорт и складирање, главно во товарниот транспорт и дистрибуцијата.
ВИ не гради само дата-центри
Бројките покажуваат дека глобалниот инвестициски бран околу вештачката интелигенција е многу поширок од самите дата-центри. За да може ВИ да расте, потребен е цел синџир на инфраструктура: од чипови и електронски компоненти, преку електрична енергија и индустриска опрема, до транспорт, складирање и софтвер.
Токму затоа инвестициите во ВИ сè повеќе стануваат и инвестиции во физичката инфраструктура околу неа. Од серверите што ги обработуваат податоците до електраните што ги напојуваат – глобалниот ВИ бум создава нова инфраструктурна економија, со милијарди долари капитал што се пренасочуваат кон изградба на капацитети за идната компјутерска моќ.
