Научен тим од Универзитетот во Виена откри дека необичната интелигенција на октоподите е резултат на масовна реорганизација во пакувањето на нивната ДНК. Студијата објавена во списанието Nature Communications покажува како гените за развој на нервниот систем пред стотици милиони години се прегрупирале во нови просторни структури. Овој процес овозможил еволуција на сложен мозок кај мекотелите, кој по когнитивните функции функционира слично како кај цицачите, иако настанал по сосема различен еволутивен пат.
Истражувачите анализирале како хромозомите се организирани во јадрата на клетките кај октоподите и сродните главонози. За разлика од повеќето безрбетници чиј геном има конзервативна структура, октоподот поминал низ суштинско генетско мешање. Делови од хромозомите се скршиле и повторно се споиле во нови комбинации, создавајќи тридимензионални јамки во ДНК што претходно не постоеле кај другите морски суштества.
Ова препакување довело до зближување на регулаторните елементи со гените одговорни за градење неврони. Гените што управуваат со растот на мозокот добиле нови генетски прекинувачи. Така, еволуцијата создала услови за создавање околу 500 милиони нервни клетки, што е споредливо со нервниот систем на куче.
Октоподите и ‘рбетниците се разделиле на еволутивното стебло пред повеќе од 500 милиони години. Нивниот заеднички предок бил едноставен црв без мозок. Откритието на виенските научници покажува дека природата пронашла два сосема различни генетски механизми за да стигне до ист резултат: суштество способно да решава просторни загатки, да користи алатки и да препознава лица.
Кај цицачите, развојот на мозокот бил поттикнат од дуплирање на целиот геном. Кај октоподите, вкупниот број гени не се зголемил драматично, туку постоечките информации се прередиле на нов просторен начин. Ова сознание нуди нов модел за биоинформатиката и невробиологијата, особено за истражувачите што ги проучуваат границите на природната и вештачката интелигенција. Сфаќањето дека напредната свест може да се изгради врз целосно поинаква органска архитектура ги менува критериумите според кои науката ја дефинира интелигенцијата во живиот свет.
Овие генетски податоци стануваат релевантни и за домашната академска заедница, особено за младите истражувачи на природно-математичките факултети. Додека глобалната наука преминува од просто читање на генетскиот код кон разбирање на неговата просторна 3D геометрија, истражувањето потврдува дека сложеното биолошко однесување не бара нужно поголем геном, туку поефикасна регулација.
