Белите траги кои често ги гледаме зад патничките авиони на големи височини не претставуваат испуштање на никакви хемикалии, туку се природни кондензациски облаци составени од ледени кристали. Тие настануваат кога жешкиот и влажен издувен гас од млазните мотори ненадејно ќе се олади во студената тропосфера. Овие траги понекогаш исчезнуваат за неколку минути, но под одредени услови можат да се задржат со часови и постепено да се прошират во поголем слој на висока наоблаченост.
Најчесто, кондензациските траги се формираат на височини од осум до 12 километри, каде што летаат комерцијалните авиони. На тие височини, воздушниот притисок е значително понизок отколку на површината на Земјата, а температурите редовно се спуштаат под -40 Целзиусови степени. За да се создаде видлива трага, мешавината од жешкиот издувен гас и студениот околен воздух мора привремено да постигне заситување со течна вода, при што формираните капки моментално замрзнуваат и преминуваат во ледени кристали.
Овој процес се опишува преку Шмит-Аплемановиот критериум, кој го дефинира прагот потребен за формирање на трагата земајќи ги предвид температурата, притисокот, влажноста на воздухот и карактеристиките на самиот мотор. Доколку околниот воздух е премногу сув или недоволно ладен, мешавината нема да достигне заситување и зад авионот нема да остане никаква трага. Ова е причината зошто два авиона на слична патека можат да остават потполно различен траг доколку летаат на мала разлика во височина или во различно време.
Покрај трагите поврзани со работата на моторот, постојат и аеродинамички траги кои настануваат околу врвовите на крилата поради локален пад на притисокот и брзо ладење на воздухот. Тие најчесто се појавуваат на пониски височини и бараат специфична комбинација на влага и температура.
Дали трагата брзо ќе исчезне или ќе се одржи со часови зависи главно од релативната влажност на воздухот во однос на мразот. Ако околниот воздух е сув, ледените кристали брзо сублимираат и исчезнуваат. Но, ако воздухот е презаситен со влага, кристалите продолжуваат да растат, а под влијание на ветрот се шират и преминуваат во специфичен вид високи облаци наречени цируси.
По посебно интересна појава се испрекинатите траги, каде што авионот кој лета на константна височина остава линија што наизменично се појавува и исчезнува. Ова не е последица на промени во работата на моторот, туку на невидливи вертикални бранови во атмосферата. Кога авионот минува низ делот од бранот каде што воздухот се крева и лади, се преминува прагот за замрзнување и трагата се појавува, додека во делот каде што воздухот се спушта и загрева, влажноста паѓа и трагата исчезнува.
Поради нивната физичка стабилност и распространетост, Светската метеоролошка организација ги класифицира долготрајните кондензациски траги како антропогени облаци под името Cirrus homogenitus. Нивното следење е важно не само за метеоролошките прогнози, туку и за разбирање на нивното збирно климатско влијание врз задржувањето на топлината во атмосферата.
