Западна Европа го имаше најтоплиот јуни од почетокот на мерењата, потврди европската служба за климатски промени Коперник. Екстремниот топлотен бран што ја погоди Европа кон крајот на месецот урна температурни рекорди, предизвика нарушувања во снабдувањето со електрична енергија, затворање училишта и зголемен ризик за здравјето на населението.
Јуни 2026 година бил втор најтопол јуни глобално откако постојат мерења, а температурата на површината на светските мориња достигнала највисоко ниво за овој месец во историјата на мерењата.
Температури над 3 степени над просекот
Просечната температура во Западна Европа во јуни изнесувала 20,74 степени Целзиусови, што е за повеќе од 3 степени над просекот за периодот 1991–2020 година. Под регионот на Западна Европа Коперник ги опфаќа земјите од Шпанија и Велика Британија, па сè до Италија, Германија и делови од Австрија.
Во последните три месеци регионот бил погоден од три силни топлотни бранови, а Шпанија и Португалија повторно се соочија со екстремни температури.
Илјадници жртви од топлотниот бран
Националните власти пријавиле повеќе од 4.700 дополнителни смртни случаи за време на јунскиот топлотен бран во Франција, Белгија, Шпанија и Холандија. Експертите предупредуваат дека реалниот број може да биде и поголем, бидејќи последиците од екстремните горештини често се регистрираат со задоцнување.
Високите температури дополнително го зголемија ризикот од шумски пожари на Пиринејскиот Полуостров и во Франција, а ја влошија и состојбата со сушата.
„Климата длабоко се менува“
„Јуни 2026 година покажа колку длабоко се менува климата“, изјави научничката Саманта Бургес.
Таа предупреди дека последиците се видливи преку посилни топлотни бранови, трајно загреани океани и зголемени ризици за луѓето, екосистемите и инфраструктурата.
Според Светската метеоролошка организација, емисиите на стакленички гасови предизвикани главно од согорување јаглен, нафта и гас ја зголемиле просечната температура на планетата за околу 1,4 степени Целзиусови во однос на прединдустрискиот период.
Научниците велат дека токму поради глобалното затоплување топлотните бранови денес достигнуваат повисоки температури и се почести. „Врската меѓу топлотните бранови и климатските промени е речиси целосно јасна: колку е потопла планетата, толку почести и поинтензивни ќе бидат топлотните бранови“, изјави климатологот Јоери Рогелј.
Ел Нињо влијаеше глобално, но не и врз европскиот бран
Коперник наведува дека рекордните температури на морската површина во јуни биле под влијание и на природни фактори, меѓу кои и феноменот Ел Нињо во Тихиот Океан.
Сепак, научниците нагласуваат дека Ел Нињо немал значајна улога во европскиот топлотен бран, додека климатските промени значително придонеле за неговата сила. Коперник ги следи температурните податоци од 1940 година, кои се споредуваат со глобални климатски записи што датираат од 1850 година.
