За секој шести граѓанин во Македонија, киното, концертите и спортот се луксуз

Речиси 16 проценти од граѓаните во Македонија не можат финансиски да си дозволат редовни активности во слободното време, покажуваат најновите податоци на Евростат за 2025 година.

Тоа е повеќе од европскиот просек од 12,1 процент. Во Европската Унија околу 46 милиони луѓе немаат доволно средства за редовно да посетуваат кино, концерти, да спортуваат или да учествуваат во други рекреативни активности.

Слободното време не е бесплатно. За многу Европејци, а особено за оние со пониски приходи, одењето на концерт, членството во спортски клуб или посетата на кино не се вообичаени активности, туку трошоци што тешко можат да се вклопат во домашниот буџет.

Најновите податоци на Евростат откриваат дека финансиските ограничувања не влијаат само врз можноста за купување основни производи и плаќање сметки, туку и врз квалитетот на секојдневниот живот.

Во Македонија, 15,9 проценти од населението на возраст од 16 години нагоре не може да си дозволи редовно учество во рекреативни и забавни активности. Тоа значи дека приближно секој шести граѓанин е финансиски ограничен во начинот на кој може да го поминува слободното време.

Според анализата на „Еуроњуз“, објавена на 18 октомври, Македонија се наоѓа меѓу европските земји со повисок удел на граѓани кои не можат да си дозволат вакви активности.

Македонија над европскиот просек, Грција со најголем проблем

Податоците покажуваат големи разлики меѓу европските држави.

Највисок процент во Европската Унија е забележан во Грција, каде што дури 27,3 проценти од населението не може да си дозволи редовно учество во активности за слободното време.

Следуваат Романија со 23,3 проценти, Литванија со 17,9 проценти и Латвија со 16,2 проценти. Македонија со 15,9 проценти и Унгарија со 15,8 проценти исто така се над европскиот просек.

На спротивната страна е Хрватска, каде што само 3,9 проценти од граѓаните го имаат овој проблем, што е најнизок удел меѓу членките на ЕУ.

Процент од населението на возраст од 16 години и повеќе.

Интересно е што некои земји со релативно пониски приходи имаат подобри резултати од побогати европски економии.

На пример, во Србија процентот изнесува 9,9, а во Турција 8,7 проценти, што е значително помалку отколку во Македонија и Грција.

Не е проблем само висината на платата

Анализата на „Еуроњуз бизнис“, која опфаќа 33 европски земји, покажува дека висината на приходите е важна, но не и единствена причина за ограничениот пристап до рекреативни и културни активности.

Чешка, Естонија, Латвија и Литванија имаат речиси идентични медијални приходи, изразени во стандарди на куповна моќ, од околу 17.100 единици. Но разликите во достапноста на слободните активности се големи.

Во Чешка само 4,1 процент од населението не може да си дозволи вакви активности, во Естонија 10,7 проценти, во Латвија 16,2 проценти, а во Литванија дури 17,9 проценти.

Слична разлика постои меѓу Франција и Кипар, кои имаат речиси идентични медијални приходи. Во Франција 13,9 проценти од граѓаните не можат да си дозволат редовни активности, додека на Кипар процентот изнесува 6,3.

Ова укажува дека врз можноста за користење на слободното време влијаат и други фактори, меѓу кои трошоците за живот, структурата на потрошувачката и достапноста на културни и рекреативни содржини.

Жените почесто се откажуваат од забавата и рекреацијата

Податоците покажуваат и изразени разлики меѓу жените и мажите.

На ниво на Европската Унија, 13 проценти од жените не можат финансиски да си дозволат редовни активности во слободното време, наспроти 11,1 процент од мажите.

Најголеми разлики се забележани во Литванија, каде што јазот изнесува 5,1 процентни поени, во Романија 4,7, во Данска 3,9 и во Франција 3,7 процентни поени.

Резултатите покажуваат дека финансиските ограничувања не се рамномерно распределени меѓу различните групи во општеството.

Кога забавата станува прашање на пари

Според методологијата на Евростат, во активности за слободното време се вклучуваат спортот, киното, концертите и другите организирани рекреативни содржини надвор од домот.

Трошоците може да вклучуваат купување билет, плаќање членарина, спортска опрема или превоз до местото каде што се одржува активноста.

Ова значи дека индикаторот не се однесува исклучиво на луксузни патувања или скапи настани, туку и на вообичаени активности што придонесуваат за социјалниот живот и личната благосостојба.

Особено загрижувачка е состојбата кај луѓето изложени на ризик од сиромаштија. Според Евростат, 29 проценти од оваа група во ЕУ не можат да си дозволат редовно учество во рекреативни активности, што е повеќе од трипати повисок удел отколку кај населението што не е изложено на таков ризик.

Истражувањата укажуваат дека социјалните контакти, културните настани и рекреацијата имаат значење и за менталното здравје, поврзаноста со заедницата и квалитетот на животот.

Дали слободното време станува привилегија?

Податоците отвораат прашање што ретко се разгледува во дискусиите за животниот стандард: дали граѓаните имаат доволно пари не само за основните потреби, туку и за живот надвор од работата и домот?

Во Македонија, каде што речиси секој шести граѓанин не може да си дозволи редовни активности за слободното време, финансиските ограничувања влијаат и врз пристапот до културата, спортот и забавата.


Разликата меѓу европските земји покажува дека економската благосостојба не се мери само преку платите и потрошувачката кошница, туку и преку можноста луѓето да учествуваат во општествениот живот.

е-Трн да боцка во твојот инбокс