Астрономите направија историско откритие – за првпат е директно потврдена атмосфера околу карпеста егзопланета слична на Земјата, која се наоѓа во зоната околу својата ѕвезда каде што би можела да постои течна вода. Станува збор за LHS 1140 b, планета оддалечена околу 48 светлосни години од Земјата, чија атмосфера содржи хелиум. Ова е првиот случај во кој научниците директно откриле атмосфера кај карпест свет надвор од Сончевиот систем.

Егзопланетата првпат беше забележана во 2017 година, а иако сè уште не е познато како изгледа нејзината површина, истражувачите сметаат дека постои можност таму да има вода.

Планета со услови слични на Земјата

LHS 1140 b е карпеста планета, веројатно со железно јадро, а температурата на нејзината површина би можела да дозволи постоење на течна вода. Таа орбитира околу црвено џуџе – мала и постудена ѕвезда од нашето Сонце. Иако се наоѓа многу поблиску до својата ѕвезда отколку Земјата до Сонцето, условите можеби се доволно умерени за задржување вода во течна форма.

Од откривањето на првата егзопланета пред нешто повеќе од 30 години, научниците идентификувале повеќе од 6.000 планети надвор од Сончевиот систем. Сепак, досега ниту една карпеста планета во зона погодна за живот немала потврдена атмосфера.

Зошто ова откритие е толку важно?

Научниците долго време се обидувале да најдат атмосфери околу вакви планети, но главната пречка биле нивните ѕвезди. Црвените џуџиња, какво што е и ѕвездата околу која кружи LHS 1140 b, се најчестиот тип ѕвезди во галаксијата. Тие се помали од Сонцето, но можат да бидат многу активни и да испуштаат силно зрачење, кое може да ја „разнесе“ атмосферата на блиските планети.

Сепак, ѕвездата на LHS 1140 b е стара околу 6 милијарди години, што значи дека нејзината најекстремна активност веројатно веќе се намалила. Тоа можеби ѝ помогнало на планетата да ја задржи атмосферата.

Дали има и други гасови?

Истражувачите предупредуваат дека сè уште не е познат точниот состав на атмосферата. Можно е покрај хелиумот да постојат и други гасови, но потребни се дополнителни набљудувања.

Научниците забележуваат дека и Земјата постепено губи хелиум од својата атмосфера, па фактот што LHS 1140 b сè уште го има овој гас е важен показател за стабилноста на нејзиниот атмосферски слој.

Како е направено откритието?

Истражувачкиот тим користел спектрограф WINERED поставен на опсерваторијата Магелан во Чиле. Со набљудување на моментите кога планетата поминува пред својата ѕвезда, научниците успеале да ги анализираат промените во светлината и да ги идентификуваат хемиските отпечатоци од атмосферата. Резултатите покажале јасен и директен доказ за присуство на хелиум околу LHS 1140 b, а студијата е објавена во научното списание Science.

Откритието не значи дека е пронајден живот надвор од Земјата, но претставува важен чекор во потрагата по светови кои можеби имаат услови погодни за негово постоење.