Научниците од Универзитетот за технологија Чалмерс во Шведска развија ВИ-систем кој може да помине низ голем дел од циклусот на научно истражување – од формулирање хипотеза и избор на експеримент до анализа на резултатите.
Системот е поврзан со автоматизирана лабораторија и робот-научникот Ив, а истражувачите го тестирале на пекарски квасец (Saccharomyces cerevisiae). Резултатите се објавени во научното списание „Journal of the Royal Society Interface“.
ВИ добила огромна база на биолошко знаење
Како почетна основа, системот добил научни информации за геномот на квасецот, неговиот метаболизам и резултати од претходни истражувања.
Наместо само да одговара на прашања поставени од човек, ВИ можела да идентификува прашања што би можеле да бидат научно интересни, да предложи експерименти со кои тие би се провериле и потоа да ги процени добиените резултати.
Со новите податоци системот повторно го разгледувал своето знаење и го усовршувал следниот чекор.
„Премногу е информации за човек да може да ги анализира, но нашиот ВИ-научник може да препознае перспективни биолошки прашања, да предложи експерименти, да ги процени резултатите и постепено да го усовршува своето разбирање врз основа на новите докази“, вели Иевгенија Тјукова, постдокторандка и една од авторките на студијата.
Од хипотеза до реален експеримент
Клучната разлика е што системот не останува само во дигитален простор.
ВИ е поврзана со автоматизирани лабораториски системи кои можат физички да изведуваат експерименти. На тој начин се создава т.н. „затворен циклус“: системот поставува хипотеза, предлага што треба да се тестира, лабораторијата го изведува експериментот, а резултатите повторно се враќаат во системот.
Во студијата се прикажани и нови интеракции идентификувани кај Saccharomyces cerevisiae, меѓу кои влијание на глутаматот врз растот на клетки третирани со спермин и делумно ублажување на стресот од мравја киселина со аминоадипат.
Токму поврзувањето на способноста на ВИ да обработува и поврзува научно знаење со способноста на роботизираната лабораторија да изведува реални експерименти го прави овој пристап значаен за развојот на таканаречените автономни лаборатории.
Ив не е нова робот-научничка
Роботот Ив не е создаден од нула за овој проект.
Професорот Рос Кинг, еден од водечките автори на студијата, со години работи на концептот на робот-научници. Неговиот прв систем, Адам, бил создаден за автономно изведување научни експерименти и генерирање ново знаење.
Подоцна бил развиен и роботот Ив, првично наменет за откривање лекови. Ив сега е надграден со големи јазични модели и автоматизирано расудување за да може да учествува во поширок процес на научно истражување.
Нема да ги замени научниците – барем засега
Истражувачите нагласуваат дека целта не е целосно да се отстранат луѓето од лабораторијата.
Во оваа фаза автономната ВИ треба да преземе дел од рутинскиот циклус на создавање хипотези и нивно експериментално тестирање, додека луѓето и понатаму ги одредуваат истражувачките приоритети, го толкуваат поширокиот научен контекст и се грижат за етичките стандарди.
Според Рос Кинг, идните ВИ-научници би можеле да соработуваат со луѓето во биологијата, медицината и биотехнологијата и да го скратат времето потребно за истражување на сложени научни прашања.
Чалмерс веќе работи и на следната генерација робот-научник, „Genesis“, со систем фокусиран на биологијата на квасецот и потенцијал за паралелно изведување огромен број експерименти.
Она што денес изгледа како експериментална лабораторија, затоа отвора многу поголемо прашање: што се случува кога машината не само што знае што знаеме, туку може сама да одлучи што следно треба да провериме?
Discover наслови:
- ВИ-научник сам смислува експерименти и ги проверува: Научниците создадоа лабораторија што истражува сама
- Научниците создадоа ВИ што сама поставува хипотези: Следниот експеримент може да го избере машина
- ВИ веќе не чека научник да ѝ постави прашање: Самата предлага што да истражува
- Робот-научник почна сам да истражува: Од хипотеза до експеримент без човек на секој чекор
- Што се случува кога ВИ ќе стане научник? Овој експеримент веќе го дава првиот одговор
