Силвија Плат денес би наполнила деведесет и четири години. Почина на триесетгодишна возраст, а за нејзиниот живот и смрт се напишани повеќе книги отколку што таа самата успеа да објави. Сепак, фокусот на трагичниот крај често го засенува она што е навистина важно: Плат беше една од првите поетеси на дваесеттиот век што отворено пишуваше за гневот, амбицијата, мајчинството, телото и чувството на задушеност. Во тоа време од „добрата девојка“ се очекуваше да молчи за тие работи.

Нејзиното детство било обележано со загуба. Татко ѝ, Ото Плат, германски имигрант и професор по биологија, познат како експерт за пчели, починал кога таа имала осум години. Таа загуба подоцна ќе стане една од централните теми во нејзината поезија. Силвија била извонредна ученичка, добитничка на стипендија за престижниот женски колеџ Смит, и уште од рана возраст објавуваше песни и раскази. Во летото 1953 година го добила едно од најпосакуваните места за една млада американска писателка: да биде гостинска уредничка во модното списание „Мадмоазел“ во Њујорк. Токму таму се соочила со јазот меѓу сјајот што ѝ се нудел и празнината што ја чувствувала. Тоа лето завршила со тешка психичка криза, хоспитализација и електрошок-терапија. Од тоа искуство подоцна ќе го создаде романот „Ѕвонестата тегла“.

„Ѕвонестата тегла“ е можеби најпрецизниот портрет на тоа што значело да се биде паметна млада жена во Америка во педесеттите години на минатиот век. Нејзината хероина, Естер Гринвуд, гледа на својот живот како на смоквино дрво. На секоја гранка виси по една можна иднина: сопруга и мајка, поетеса, професорка, уредничка, патничка. Естер останува парализирана, бидејќи изборот на една гранка значи губење на сите други, а додека се двоуми, смоквите почнуваат да венеат. Таа слика стана една од најцитираните во феминистичката литература, бидејќи го опишува чувството што го препознаа генерации жени. Светот ветуваше дека можеш да бидеш сè, но премолчуваше дека секој избор за жената се плаќа поскапо отколку за мажот. Романот излезе во јануари 1963 година под псевдонимот Викторија Лукас. Плат не сакаше нејзиното семејство да се препознае во ликовите.

Во 1956 година, додека студирала на Кембриџ како стипендистка, се запознала со поетот Тед Хјуз, а неколку месеци подоцна се венчале. Тоа бил брак на двајца исклучително талентирани писатели. Но, како што често се случува, токму жената е таа што ги носи домашните обврски, се грижи за децата и го одложува сопственото пишување. Ќерката Фрида се родила во 1960 година, а синот Николас во 1962 година. Истата година Хјуз ја напуштил поради друга жена. Плат остана сама со две мали деца во студен лондонски стан, за време на една од најстудените зими во британската историја.

Тогаш се случило она што критичарите и денес го сметаат за едно од најневеројатните творечки избувнувања во модерната поезија. Станувајќи пред зори, во часовите пред да се разбудат децата, таа напишала поголем дел од песните што ќе ја сочинуваат збирката „Аријел“. Тие песни се сурови, прецизни и полни со бес, и одбиваат да ја утешат читателката.

Силвија Плат почина на 11 февруари 1963 година. „Аријел“ беше објавена постхумно, во 1965 година, во избор и редослед што ги направи Хјуз. Тој отстрани некои од песните што таа ги имаше планирано. Тоа е еден од најдолготрајните спорови во книжевната историја, бидејќи се однесува на прашањето кој има право да го обликува гласот на една жена откако таа веќе не може да се брани. Во 1982 година нејзините „Собрани песни“ ја добија Пулицеровата награда. Плат стана првата авторка што ја добила оваа награда за поезија постхумно. Признанието дојде со децении задоцнување, како што често се случува со жените.

Опасно е Силвија Плат да се чита само низ призмата на нејзината смрт. Таа не е романтична икона на страдањето, туку писателка што со огромна дисциплина и вештина го претвори своето искуство во уметност. Нејзината важност денес не лежи во митот за трагичната поетеса. Таа е во тоа што ги кажа работите за кои жените сè уште тешко зборуваат гласно: дека мајчинството може истовремено да биде љубов и исцрпеност, дека амбицијата не е грев, дека бесот е легитимно чувство и дека изборот меѓу „сè“ и „своето“ е лажен избор што општеството им го наметнува. Деведесет и четири години по нејзиното раѓање, смоквиното дрво на Естер Гринвуд сè уште стои пред многу жени, вклучително и кај нас. Затоа Плат не е само класик. Таа е и предупредување.