По референдумот за Брегзит во 2016 година, Марин Ле Пен не го криеше задоволството. Излегувањето на Велика Британија од Европската Унија во едно интервју го опиша како прво пробивање на „бриселскиот ѕид“.

Во тоа време, нејзината партија, Националниот фронт, се залагаше Франција да го следи истиот пат доколку ѝ се укаже можност. Но, како што економските последици од Брегзит стануваа предупредување за остатокот од Европа, идејата за француско излегување од ЕУ, позната како „Фрегзит“, беше ставена во втор план.

Сега Ле Пен, заедно со сојузниците од крајната десница, се обидува да ја ослабне Унијата однатре. Овој месец таа и лидерската фигура на Алтернатива за Германија (АфД), Алис Вајдел, ги претставија своите визии за „Европа на нациите“ – модел во кој заедничките институции на ЕУ би имале помалку пари и помали овластувања.

Предлогот на Вајдел за „нов договор за Европа“ предвидува укинување на изборите за Европскиот парламент и барање Германија да добие исклучоци од заедничките правила во области како миграцијата, одбраната и заедничкото задолжување.

Партијата на Ле Пен, која денес се вика Национален собир, предлага францускиот придонес во буџетот на ЕУ да се намали за 60 проценти во текот на петгодишниот претседателски мандат. Таа исто така сака Брисел да ја изгуби улогата на предлагач на заеднички политики за 27-те земји членки.

Слични идеи со години се разгледуваат во истражувачките центри на крајната десница. Разликата е во тоа што сега тие се дел од програмите на партии кои водат во анкетите на јавното мислење во Франција и Германија – две земји што историски имаа клучна улога во европската интеграција.

Вајдел ја посочи 2029 година, кога треба да се одржат следните парламентарни избори во Германија, како можен момент во кој би се создала критична маса лидери против ЕУ, способни поефикасно да го разградуваат европскиот проект. До тогаш, евроскептичните и ултранационалистичките партии би можеле да дојдат на власт во Франција, Италија и Полска.

Европа пред избор меѓу заедничка сила и национални интереси

И покрај отворените планови и временската рамка што ја најавуваат нивните поддржувачи, реакцијата на проевропските политички сили досега била слаба, оценува „Гардијан“ во свој уводник.

Од економијата и климатската криза до безбедноста, Европа се соочува со предизвици на кои може соодветно да одговори само со здружување на ресурсите. Така би можела да оствари влијание што одговара на нејзината големина и значење на светската сцена.

Марио Драги, поранешен претседател на Европската централна банка, предупреди дека континентот се соочува со борба за опстанок доколку не развие индустриска политика што ќе му овозможи да им конкурира на Кина и Соединетите Американски Држави.

Сепак, освен францускиот претседател Емануел Макрон, кој е под голем политички притисок и се приближува кон крајот на мандатот, тешко е да се најде друг лидер на ЕУ што за овие прашања зборува со исто чувство на итност, наведува британскиот весник.

Настапите на Ле Пен и Вајдел, според „Гардијан“, треба да бидат повик за будење. Европа каква што тие ја замислуваат би била послаба од збирот на нејзините делови, преокупирана со спротивставени национални интереси и со намалена способност за заедничко дејствување.

Во одбраната, напорите за поголема европска стратешка автономија би биле поткопани. Зелената транзиција би можела да запре без заеднички договорени цели, а различните национални приоритети би ја отежнале координацијата меѓу земјите членки.

Таквиот правец, оценува „Гардијан“, би претставувал сериозно ослабување на континентот и би создал ранливости што би можеле да ги искористат кинескиот претседател Си Џинпинг, рускиот претседател Владимир Путин и секој наследник на Доналд Трамп од движењето МАГА.

„Сега е време да се изнесат аргументите за силна Европа“

Како што се приближува период што би можел да биде пресвртница во историјата на Европската Унија, токму сега е моментот да се изнесат аргументите против сценариото на нејзино внатрешно слабеење, пишува „Гардијан“.

Во време на геополитичка нестабилност и неизвесност, аргументите за силна Европа се убедливи. Но, за нив да допрат до граѓаните, ќе бидат потребни одлучни и енергични застапници на европскиот проект.

Пред Европа, според весникот, претстои борба за довербата и поддршката на граѓаните. Парафразирајќи го поетот Вилијам Батлер Јејтс, „Гардијан“ заклучува дека проевропските сили засега изгледаат како да им недостига цврсто уверување, додека нивните противници настапуваат со силен и страстен жар.