Швајцарските глечери годинава изгубиле 5,5 отсто од својот волумен – втор најголем пад откако се вршат мерењата. Научниците како главни причини ги наведуваат топлотните бранови и исклучително малото количество снег во текот на зимата. Според швајцарската служба за следење на глечерите ГЛАМОС (GLAMOS) и Швајцарската академија на науките, трендот на топење продолжува да се забрзува.
Само во последните пет години волуменот на мразот во Швајцарија е намален за речиси една петтина.
„Алпските глечери во вакви услови долгорочно немаат шанси да опстанат“, предупредуваат ГЛАМОС и Швајцарската академија на науките.
Според Матијас Хус, раководител на ГЛАМОС и професор на ЕТХ Цирих, затоплувањето е директно поврзано со климатските промени предизвикани од човековата активност.
Зошто снегот е толку важен?
Овогодишното топење е продолжение на негативниот тренд кој особено се засили по рекордната 2022 година, кога комбинацијата од високи температури, малку снег и сахарска прашина го забрза губењето на мразот. Зимската снежна покривка има двојна улога.
Прво, таа го покрива и го штити стариот мраз од сончевото зрачење и високите температури. Второ, снегот е неопходен за создавање нов леднички мраз. Колку повеќе снег се задржува на големите надморски височини, толку се поголеми шансите тој со текот на времето да се набие и претвори во нов мраз.
Но, со потоплите зими и намалените снежни врнежи, овој природен процес станува сè потежок.
За 23 години Швајцарија изгубила околу една третина од мразот
Иако апсолутната количина изгубен мраз годинава била помала отколку во 2003 година, процентуалниот пад е поголем. Причината е едноставна: денес вкупниот волумен на швајцарскиот глечерски мраз е околу една третина помал отколку пред 23 години. Во 2003 година глечерите изгубиле околу 3,5 отсто од својот волумен.
Само од јули до септември годинава се стопиле околу 2,2 билиони литри вода. Просечната дебелина на глечерите се намалила за 2,5 до 4 метри, а на одделни места ледените јазици се истенчиле и до 10 метри. Најголеми загуби се регистрирани кај глечерите Алајлин, Клариден, Рона и Алеч – најголемиот глечер во Алпите.
Последиците не остануваат само во Швајцарија
Топењето на глечерите има последици и за водоснабдувањето и енергетиката. Швајцарија повеќе од половина од своето производство на електрична енергија го добива од хидроцентрали, а глечерите се важен дел од водниот циклус во Алпите. Од овој планински регион се напојуваат и некои од најголемите европски реки – Дунав, По, Рајна и Рона.
Затоа губењето на глечерскиот мраз не е само прашање на промена на пејзажот. Тоа може да влијае врз достапноста на вода, хидроенергетиката и речните екосистеми во поширокиот европски регион. Швајцарските научници годинава на терен го следеле истекувањето на водата и појавата на пукнатини во мразот, а за следење на движењето на водните текови користеле и црвена боја.
Податоците покажуваат дека Алпите продолжуваат да губат мраз со забрзано темпо – а со секоја година во која исчезнува дел од ледениот волумен, станува сè помал и капацитетот на глечерите да се обновуваат.
