Кога станува збор за поддршка на имунитетот и здравјето на кожата, цинкот и витаминот Ц се меѓу првите нутриенти што ни паѓаат на ум. Цинкот помага во поддршката на функцијата на имунолошкиот систем и обновата на ткивата, додека витаминот Ц го зајакнува имунитетот и учествува во производството на колаген, пренесува Eatingwell.
Бидејќи имаат некои заеднички придобивки, лесно е да се претпостави дека земањето на овие два суплементи заедно би можело да ги засили нивните ефекти. Но, дали комбинирањето на цинк и витамин Ц навистина носи дополнителни придобивки? И дали треба нешто да се земе предвид пред да ги вклучите во својата рутина на земање суплементи?
Регистрирани диететичари ги објаснија потенцијалните придобивки, препорачаните дневни количини и важните мерки на претпазливост кога станува збор за истовремено земање цинк и витамин Ц.
Како што се менуваат годишните времиња и времето станува постудено, можеби почнувате да се снабдувате со витамин Ц и цинк за да се подготвите за сезоната на настинки. Иако ниеден од овие два нутриенти не е гарантиран начин да спречите или лекувате обична настинка, истражувањата покажуваат дека можат да помогнат да се скрати нејзиното траење кога симптомите веќе ќе се појават.
„Истражувањата укажуваат на тоа дека земањето цинк на почетокот на настинката може да помогне во намалување на симптомите, како што се кашлицата и затнатиот нос, во просек за 2,4 дена“, вели Едвина Кларк, нутриционист. Таа објаснува дека цинкот учествува во различни процеси на имунолошкиот систем и дека се смета оти може да го попречи врзувањето и размножувањето на одредени вируси кои предизвикуваат обична настинка. Сепак, бидејќи резултатите зависат од обликот и дозата на цинкот, потребни се дополнителни истражувања за да се потврдат овие ефекти.
Витаминот Ц исто така може да пружи одредено олеснување кога настинката ќе започне. Кларк укажува на истражувања кои покажуваат дека земањето витамин Ц при првите знаци на настинка може да го намали интензитетот на симптомите за околу 15 проценти. Таа истакнува дека витаминот Ц дејствува како антиоксиданс, помагајќи во неутрализирањето на слободните радикали што ги создаваат вирусите на настинката, а истовремено ја поддржува природната одбрана на организмот.
Иако овие резултати се охрабрувачки, нема доволно докази за да се заклучи дека истовременото земање цинк и витамин Ц дава дополнителна корист во однос на земањето на кој било од овие два суплементи поединечно. Потребни се дополнителни истражувања за да се утврди дали нивната комбинација може да помогне во скратувањето или ублажувањето на симптомите на обичната настинка.
Кога кожата или друго ткиво ќе се оштети, организмот има сложен систем на обнова што се потпира на постојан дотек на нутриенти за да се обнови оштетеното подрачје. Цинкот и витаминот Ц се два важни нутриенти вклучени во овој процес, при што секој поддржува различни фази на заздравување на раните.
„Витаминот Ц е неопходен за создавање колаген, структурен протеин кој ѝ дава цврстина на кожата и помага во обновата на оштетеното ткиво, додека цинкот ја поддржува делбата на клетките, синтезата на протеини и други процеси вклучени во заздравувањето на раните“, вели Патриша Банан, нутриционист.
Истражувањата ја потврдуваат улогата на двата нутриенти во обновата на ткивата, особено кај лица со хронични рани и чирови.
„Еден систематски преглед покажа дека суплементацијата со витамин Ц подобрува некои исходи на заздравување, особено кај декубитис, додека друг систематски преглед и метаанализа покажа дека лекувањето со цинк може да го подобри заздравувањето на чировите“, вели Банан.
Сепак, таа напоменува дека квалитетот на доказите е умерен и дека постојат многу помалку истражувања кои покажуваат дека истовременото земање цинк и витамин Ц носи дополнителна корист во заздравувањето на раните кај луѓе кои веќе преку исхраната внесуваат доволно од двата нутриенти.
Пред да посегнете по суплементи, важно е да разберете колку цинк и витамин Ц му се потребни на вашиот организам секој ден.
Кога станува збор за цинкот, Банан наведува дека на мажите им се потребни 11 милиграми (mg) дневно, додека на жените им се потребни 8 mg. За време на бременоста препорачаниот дневен внес се зголемува на 11 mg, а за време на доењето на 12 mg.
„Кога станува збор за витаминот Ц, на мажите им се потребни 90 mg, а на жените 75 mg дневно“, вели Банан. Таа додава дека на лицата кои пушат им се потребни дополнителни 35 mg витамин Ц дневно во однос на препорачаните количини. На трудниците им се потребни 85 mg дневно, додека на лицата кои дојат им се потребни 120 mg дневно.
Банан истакнува дека повеќето луѓе можат да добијат доволно од овие нутриенти од храната. Сепак, суплементите можат да бидат корисни за лица со ограничена исхрана, проблеми со апсорпцијата на нутриенти или зголемен ризик од дефицит.
За повеќето здрави возрасни лица, земањето цинк и витамин Ц заедно главно е безбедно во препорачаните дози“, вели Банан. Сепак, земањето поголеми количини отколку што се потребни може да носи одредени ризици.
Банан предупредува дека високите дози цинк можат да предизвикаат мачнина и стомачни тегоби, додека премногу витамин Ц може да доведе до непријатни грчеви и дијареја. Поради тоа, на возрасните лица им се советува од сите извори, вклучувајќи храна и суплементи, да не внесуваат повеќе од 40 mg цинк дневно и не повеќе од 2.000 mg витамин Ц дневно.
„Долготрајното земање високи дози цинк, 50 mg или повеќе, може да доведе до недостаток на бакар, па мојата препорака е секогаш да го земате само кога ви е потребен“, додава Кларк.
И со суплементите на витамин Ц потребна е претпазливост кај лица со наследна хемохроматоза, состојба поради која организмот складира вишок железо, бидејќи високите дози можат да доведат до прекумерно таложење железо.
Ако земате лекови, неопходно е да разговарате со лекар или фармацевт пред да воведете суплементи на цинк или витамин Ц, бидејќи тие можат да стапат во интеракција со одредени лекови. Цинкот може да ја намали апсорпцијата на антибиотици и пенициламин, додека витаминот Ц може да стапи во интеракција со терапијата со зрачење, лековите што се користат во хемотерапијата и статините.
Иако суплементите можат да помогнат во надоместувањето на нутриентите што недостасуваат во исхраната, храната е најдобриот начин да ги задоволите потребите на организмот за цинк и витамин Ц. Од морски плодови и семки до разновидно овошје и зеленчук, двајцата диететичари наведуваат дека постојат многу секојдневни намирници богати со овие нутриенти.
Намирници богати со цинк:
ракчиња
шкампи
говедско месо
свинско месо
пилешко месо
мисиркино месо
леќа
семки од тиква
семки од коноп
Намирници богати со витамин Ц:
пиперка
портокали и сок од портокал
киви
јагоди
брокула
прокељ
зелка
карфиол
домати
