Што се случува со нашиот идентитет кога одеднаш почнуваме да зборуваме со акцент што не е „наш“? Од ова необично прашање тргнува „Foreign Tongue“, авторскиот филм на Борис Мојсовски, кој утре, 22 септември, ќе биде прикажан во Центарот за култура во Битола, во рамките на 47. издание на Интернационалниот фестивал на филмска камера „Браќа Манаки“.
Мојсовски, наградуван кинематографер, режисер и сценарист и член на Американското и Канадското друштво на кинематографери, во Битола доаѓа со кариера подолга од три децении.
Неговото професионално искуство опфаќа работа на продукции како „12 Monkeys“, „Titans“, „The Lost Symbol“, „Rabbit Hole“, „Taken“ и „The Madness“. За работата на епизодата „Thief“ од серијата „12 Monkeys“, во 2018 година ја добил наградата на Американското друштво на кинематографери.
Но, „Foreign Tongue“ е многу повеќе лична приказна.
Кога јазикот станува туѓ
Главниот лик во филмот е Кети Вудроу, жена од Северна Америка која по несреќен случај развива синдром на странски акцент – ретка состојба поради која нејзиниот говор почнува да звучи како да има странски акцент. Од тој момент се менува и начинот на кој луѓето околу неа ја доживуваат.
Жена која никогаш не била имигрант одеднаш почнува да биде перципирана како странец во сопствената средина.
Токму тука Мојсовски ја поместува приказната од медицински феномен кон прашања за јазикот, идентитетот и припадноста. Колку еден акцент може да го промени начинот на кој нè гледаат другите? И колку од нашиот идентитет навистина го носиме во начинот на кој зборуваме?
Од Сараево до Северна Америка
Темата не е случајна за Мојсовски. Роден е во Сараево и потекнува од филмско семејство. Неговиот татко Левко Мојсовски бил кинематографер, а Борис уште како дете бил присутен на филмските сетови. По војната во Босна и Херцеговина се преселил во Канада, каде што одблизу ги почувствувал културниот шок, јазичните бариери и процесот на градење ново чувство на припадност.
„Јас сум странец, босански бегалец, имигрант и аутсајдер“, вели Мојсовски зборувајќи за искуствата од кои произлегол филмот.
Така, „Foreign Tongue“ станува и лична рефлексија за она што значи да се преселиш, да се обидеш да припаѓаш и да бидеш препознаен како „друг“.
Од камерата кон режијата
Мојсовски со децении работи како кинематографер, но паралелно го развива и сопствениот авторски пристап кон режијата. Зад него се и кратките филмови „Three and a Half“ и „Neil“, а со „Foreign Tongue“ повторно застанува зад режисерската страна на камерата.
Во размислувањата за својата работа тој зборува за „географијата на лицето“ – идеја според која лицето станува простор низ кој камерата може да открива приказна, емоција и внатрешен свет. Токму за својот пристап кон камерата и визуелното раскажување Мојсовски ќе зборува во Битола. Во рамките на фестивалот ќе одржи мастерклас и ќе учествува на панел на Американското друштво на кинематографери.
„Foreign Tongue“ ќе биде прикажан на 22 септември во 17 часот во Центарот за култура во Битола.
Доаѓањето на Мојсовски на „Браќа Манаки“ има и симболична страна. Фестивалот кој со децении ја става кинематографијата во центарот на филмскиот разговор ќе пречека автор чија приказна со камерата започнала уште во детството – како семејно наследство, а денес продолжува низ сопствениот авторски поглед кон луѓето, јазикот и припадноста.