Генералниот секретар на NATO, Марк Руте, се обидува да го убеди американскиот претседател Доналд Трамп да не ја ослабне поддршката за Алијансата преку нов план што предвидува поголемо производство на оружје и нови договори корисни за американската воена индустрија.

Според четворица дипломати на НАТО, Руте во последните недели води интензивна кампања за значително зголемување на производството на оружје и потпишување нови договори пред самитот на НАТО во Ankara во јули.

Целта, велат дипломатите, е истовремено да се намалат европските воени недостатоци и на Трамп да му се покаже економската корист што САД ја имаат од НАТО.

„Тоа е добра вест и за Америка“

Прашањето за одбранбената индустрија ќе биде една од главните теми на состанокот на министрите за надворешни работи на НАТО во Helsingborg. Шведската министерка за надворешни работи ја поддржа иницијативата на Руте.

„Добро е што Руте го нагласува ова во Анкара за да имаме заеднички стандарди, подобра интероперабилност и да произведуваме повеќе и поевтино“.

Таа додаде дека САД имаат „единствени способности“ и дека заедничкото производство на оружје треба да продолжи.

Еден дипломат на НАТО изјавил дека планот е „добра вест и за САД“.

Можно ново судирање со Европската Унија

Но, планот би можел да предизвика судир со European Union, која во последните месеци силно турка развој на сопствена воена индустрија и намалување на зависноста од американско оружје. Брисел веќе претстави повеќемилијардни програми и заеми за европските производители на одбранбена опрема.

Еден дипломат од ЕУ изјавил дека САД „не биле премногу сигурен партнер“ и дека идејата за европска стратешка автономија сè повеќе добива поддршка.

„Ќе трошиме многу пари за одбрана и европските компании мора да имаат корист од тоа“, изјавил дипломатот.

Трамп повторно ги вознемири сојузниците

Руте се обидува да најде тема што би ја обединила сè понапнатата Алијанса. Трамп овој месец ги изненади Germany и Poland со најавите за намалување на американското воено присуство во Европа, додека сојузниците имаат несогласувања и околу помошта за Ukraine и можната улога на НАТО во Ормускиот залив.Поранешна функционерка на НАТО, оцени дека фокусот на одбранбената индустрија „има смисла бидејќи го одвлекува вниманието од поделбите во други области“.

Според дипломатски извори, Руте зад затворени врати бара од европските сојузници на самитот во Анкара да донесат конкретни докази за нови договори, инвестиции и зголемување на производството на оружје. Тоа вклучува и заеднички проекти со американски воени компании, како и дополнителни набавки на американско вооружување.

На самитот НАТО би требало да објави и неколку нови договори, меѓу кои и замена на старите авиони Boeing AWACS со шведските извидувачки авиони Saab GlobalEye.Аналитичарите предупредуваат дека Руте нема големи овластувања директно да управува со военото производство, бидејќи државите самостојно одлучуваат за купување оружје и инвестиции.