Украинските напади со беспилотни летала и поморски дронови го претвораат Азовското Море во ново клучно боиште. Москва е принудена да го ограничува сообраќајот и да бара алтернативни маршрути, додека Украина се обидува да го пресече поморскиот коридор што ги поврзува руските реки, Каспиското Море и окупираните територии со Црното Море и Медитеранот.
Азовското Море станува рускиот „Хормуз на Црното Море“ – тесен, ранлив и стратешки коридор низ кој минуваат гориво, жито, воена опрема и други производи важни за руската економија и воената машинерија.
Во серија досега невидени напади, украинските сили тврдат дека за девет дена погодиле 116 бродови во Азовското Море, меѓу кои танкери, товарни бродови и помошни пловила. Нападите потоа се прошириле и кон Црното Море, каде што биле погодени уште 20 бродови поврзани со руската таканаречена флота во сенка.
Азовското Море како руска поморска артерија
Азовското Море е поврзано со Црното Море преку тесниот Керченски Теснец. Оттаму, бродовите продолжуваат преку Босфорот и Дарданелите кон Средоземното Море и светските пазари.
Истовремено, преку речниот и каналскиот систем, овој регион е поврзан со Дон, Волга и Каспиското Море. Тоа му овозможува на Кремљ да пренесува гориво, жито и други стоки од внатрешноста на Русија кон меѓународните пазари.
Токму затоа секое нарушување на пловидбата во Азовското Море има ефект многу подалеку од украинскиот фронт.
Според украинските сили, нападите веќе ја принудиле Русија привремено да го прекине сообраќајот низ каналот Дон–Азов, со што се нарушува врската меѓу Каспиското Море и глобалните поморски маршрути.
Москва е принудена да ги пренасочува извозните маршрути
Русија веќе разгледува пренасочување на дел од извозот што досега минувал низ пристаништата во Азовското Море. Украинските напади ги погодија танкерите, товарните бродови и пристанишната инфраструктура, зголемувајќи ги трошоците и ризикот за превозниците.
Преку азовските пристаништа минува значителен дел од рускиот извоз на жито. Според процените објавени во меѓународните медиуми, регионот е поврзан со околу една четвртина од рускиот извоз на житарки.
Доколку Москва мора да го пренасочи товарот кон подалечните пристаништа на Црното или Балтичкото Море, транспортот ќе стане поскап, побавен и логистички покомплициран.
Од Крим до руската „флота во сенка“
Украина со месеци ја проширува кампањата против руската енергетска и поморска инфраструктура. Откако руската Црноморска флота беше принудена голем дел од своите бродови да ги повлече од Крим кон Новоросијск, Киев сега ги напаѓа и трговските пловила што го одржуваат рускиот извоз на нафта и гориво.
Во нападот во Црното Море ноќта меѓу 14 и 15 јули, украинските сили соопштија дека погодиле 17 нафтени танкери, два танкери за гас и еден шлепер.
Многу од овие пловила се поврзуваат со руската „флота во сенка“ – мрежа од стари танкери, посреднички компании и нејасна сопственичка структура што Москва ја користи за да ги заобиколува западните санкции.
Нова фаза на војната на море
Во почетокот на инвазијата Русија имаше речиси целосна надмоќ во Црното и Азовското Море. Украина немаше класична флота што можеше да ѝ се спротивстави.
Четири години подоцна, евтините поморски дронови, беспилотните летала и ракетите ја променија рамнотежата. Киев успеа да ја оддалечи руската флота од украинскиот брег, да воспостави сопствен извозен коридор и сега да ја прошири зоната на опасност кон руските пристаништа и трговски бродови.
Азовското Море, кое Москва по окупацијата на Мариупол го претставуваше како целосно контролирана руска зона, сега станува простор во кој Русија повеќе не може безбедно да плови.
