Романија ја обвини Москва за ескалација на тензиите откако соопшти дека руски дрон погодил станбена зграда во текот на ноќта. Инцидентот предизвика дебата за можен одговор, а НАТО, чиј член е Романија, е под притисок јасно да стави до знаење дека ваквите инциденти се неприфатливи.

Сепак, иако ова е сериозен инцидент, малку е веројатно дека ќе се смета за доволно сериозен за да се активира Член 5, клаузулата за колективна одбрана на НАТО. Наместо тоа, романскиот министер за надворешни работи наводно размислува да го активира Член 4 од алијансата.

Што е Член 4?

Според Северноатлантскиот договор, која било од 32-те членки на Алијансата може формално да се повика на Член 4 за да го извести Северноатлантскиот совет, главното тело за донесување одлуки, за одреден проблем.

Во членот се наведува: „Страните ќе се консултираат меѓусебно секогаш кога, според мислењето на која било од нив, територијалниот интегритет, политичката независност или безбедноста на која било од Страните се загрозени.“ Откако ќе се активира Член 4, следува дискусија за проблемот, што може да доведе до заедничка одлука или акција во име на НАТО. Ова не мора нужно да подразбира вооружена интервенција.

Употреба на Член 4 во минатото

За разлика од Член 5, кој е повикан само еднаш, Член 4 е употребен неколку пати во историјата на НАТО. На пример, само во септември минатата година (2025), тој беше повикан двапати: прво од Полска кога руски беспилотни летала го нарушија нејзиниот воздушен простор, а потоа од Естонија откако руски авиони го нарушија нејзиниот воздушен простор.