Македонија се соочува со сериозни еколошки и економски закани, при што ризикот од суша е најизразен во Скопската и во Штипската котлина, како и во Овчеполието. Центарот за климатски промени на седумнаесетти јуни 2026 година алармираше дека континуираниот пораст на температурите директно го загрозува домашното производство на храна. Експертите бараат итна стратегија и поголеми финансиски средства за адаптација кон екстремните климатски промени во медитеранскиот регион.
Националните анализи ги лоцираат најранливите земјоделски региони во државата
По повод Светскиот ден за борба против опустинувањето и сушата, Центарот за климатски промени објави податоци од новата алатка за проценка на ранливоста изработена во рамки на проектот Грин Б-ЛИФ. Анализите покажуваат дека значителен дел од Североисточниот, Скопскиот, Вардарскиот, Пелагонискиот и Југоисточниот Регион се наоѓаат под директен климатски удар. Овчеполието и двете големи котлини се соочуваат со намалени водни ресурси и зголемена социјална ранливост на локалното население, додека подготвеноста на општините да реагираат на овие кризи останува на критично ниско и ограничено ниво.
Проекциите најавуваат пораст на температурите за пет степени до крајот на векот
Иднината на домашното производство на храна е под знак прашалник со оглед на тоа што земјоделското земјиште зафаќа речиси половина од вкупната површина на државата. Климатските сценарија со високи емисии предвидуваат драматични промени до крајот на овој век. Освен падот на летните врнежи за речиси четириесет проценти, бројот на екстремно жешки летни денови ќе се зголеми за дополнителни 50 до 60 денови на годишно ниво. Ваквите услови веќе предизвикуваат огромни деловни и економски загуби кај земјоделците и сериозно ја дестабилизираат руралната економија.
Овошните насади повеќе не можат да опстојат без интензивни системи за наводнување
Професорот Тошо Арсов од Факултетот за земјоделски науки и храна во Скопје појаснува дека просечната годишна температура во земјава веќе е зголемена за еден до два степени. Овој пораст има деструктивно влијание врз континенталните овошни видови. Интензивното одгледување на јаболка или сливи, дури и во традиционилно посвежите региони како Малешевијата, денес е практично невозможно без обезбедени системи за вештачко наводнување. Дополнителен притисок врз земјоделците создаваат сувите воздушни струења во јули и август, како и честата појава на доцни пролетни мразеви во април и мај и разорен град.
Германската влада преку ГИЗ финансира демонстрациски полиња за климатска адаптација
За да се ублажат овие климатски ризици, во Долно Лисиче е отворено специјално демонстрациско поле во партнерство меѓу Германското друштво за меѓународна соработка ГИЗ и Факултетот за земјоделски науки и храна. На овој терен во реални услови се тестираат нови растојанија на садење, различни отпорни подлоги и специфични режими за штедење вода. Агроекономските експерти, предводени од професорката Александра Мартиновска Стојческа, укажуваат дека најголем предизвик за македонскиот аграр останува распарченоста на имотите, каде дури 95 проценти од фармите имаат површина помала од пет хектари, што ја отежнува самостојната инвестиција во модерни системи за заштита.
