Првата балканска војна почна против Отоманското Царство, а заврши со судир меѓу сојузниците

Сојузот создаден за протерување на османлиската власт од Балканот се распадна за неколку месеци околу поделбата на освоените територии.

На 8 октомври 1912 година, Црна Гора ѝ објави војна на Отоманската империја, со што официјално почна Првата балканска војна. Кралствата Бугарија, Србија, Грција и Црна Гора создадоа воен сојуз со цел конечно потиснување на петвековното османлиско владеење во југоисточна Европа. Сепак, брзите воени победи на терен не донесоа регионална стабилност, туку отворија остар територијален конфликт меѓу самите сојузници, кој веднаш го вовлече Балканот во нова војна.

Воените дејства започнаа со напад на црногорската војска кон утврдениот Скадар на 8 октомври 1912 година. Десет дена подоцна, во војната официјално влегоа Бугарија, Србија и Грција. Сојузниците мобилизираа над 700 илјади војници, искористувајќи ја стратешката ранливост на Османлиското Царство. Истанбул штотуку беше излегол од исцрпувачка војна со Италија за контрола на Либија и немаше капацитет да брани четири одделни балкански правци истовремено.

Српската армија оствари брза победа кај Куманово во октомври, по што продолжи кон Битола и кон јадранскиот брег. Бугарските трупи ги скршија главните османлиски сили во Тракија во битките кај Лозенград и Лилебургас, доближувајќи се до самата одбранбена линија Чаталџа пред портите на Истанбул. Во истиот период, грчката војска напредуваше низ јужниот фронт и влезе во Солун на почетокот на ноември, само неколку часа пред бугарската коњаница.

По прекинот на огнот и долгите дипломатски преговори во Лондон, на 30 мај 1913 година беше потпишан мировен договор со кој Османлиската империја ги загуби сите европски територии западно од линијата Енос – Мидија. Сепак, договорот не ги утврди прецизните граници меѓу самите победници. Прашањето за поделбата на Тракија и поширокиот македонски простор создаде непомирлив јаз меѓу сојузниците.

Сојузничките договори потпишани пред војната брзо беа отфрлени на терен. Србија, откако под притисок на големите сили мораше да се повлече од излезот на Јадранско Море заради формирањето на независна Албанија, побара територијална компензација на исток. Бугарија инсистираше на строго почитување на предвоените протоколи. Грција и Србија во мај 1913 година склучија таен воен пакт насочен против Бугарија. Нецел месец по формалниот крај на Првата војна, поранешните сојузници ги свртеа топовите едни против други во Втората балканска војна.

е-Трн да боцка во твојот инбокс