Унгарскиот парламент со двотретинско мнозинство усвои уставен амандман со кој се овозможува предвремено завршување на мандатот на претседателот Тамаш Шујок, отворајќи пат за избор на нов шеф на државата.

По гласањето, премиерот Петер Маѓар изјави дека парламентот ја спровел волјата на граѓаните и дека со ова започнува процес на уставни промени со кои, според него, ќе се реформира политичкиот систем воспоставен за време на долгогодишното владеење на Виктор Орбан.

Според усвоениот амандман, мандатот на актуелниот претседател Тамаш Шујок, кој ја извршува функцијата од март 2024 година, ќе престане ден по стапувањето во сила на измените. Потоа парламентот ќе има рок од 30 дена да избере нов претседател, чиј мандат нема да смее да биде подолг од пет години.

„Од почетокот на септември ќе започне сеопфатен уставен процес во кој ќе бидат вклучени што е можно повеќе унгарски граѓани“, изјави Маѓар.

Тој додаде дека очекува претседателот Шујок или доброволно да поднесе оставка веднаш по донесувањето на амандманот или, во рок од пет дена, да го потпише законот што овозможува избор на негов наследник.

Маѓар: Ја спроведуваме волјата на народот

Премиерот изјави дека претходно се обиделе преку разговори и правни аргументи да го убедат претседателот да ја поддржи реформата. Според него, Шујок првично бил подготвен да се согласи, но подоцна бил изложен на притисоци и закани.

„Ја спроведуваме волјата на гласачите. Ниту одложувањата, ниту петициите можат да го сменат фактот дека конечниот извор на власта е унгарскиот народ“, порача Маѓар.

Орбан: Ако претседателот биде сменет, Унгарија има право на отпор

Лидерот на опозицискиот Фидес и поранешен премиер Виктор Орбан остро реагираше на одлуката на парламентот. Тој изјави дека доколку претседателот Тамаш Шујок биде „насилно отстранет од функцијата“, Унгарија има право на отпор. Орбан порача дека Фидес нема да ги признае, како што рече, „агресивните методи на автократијата“ и оцени дека претседател избран на таков начин нема да може да носи легитимни одлуки.

„Ако претседателот биде присилно сменет, Унгарија има право на отпор и ние ќе го искористиме тоа право“, изјави Орбан.

Усвојувањето на уставните измени претставува една од најзначајните политички одлуки во Унгарија по смената на власта и најавува период на длабоки институционални и уставни реформи.